?

Log in

No account? Create an account

Мир у моих ног!

Liberté, égalité, fraternité

Արդյո՞ք բասկերը անկախություն են ուզում
vardan22

Բասկերը հյուսիսային Իսպանիայում և հարավ-արևմտյան Ֆրանսիայում բնակվող ժողովուրդ են: Իսպանիայում բասկերը բնակվում են Բիսկայա, Գիպուսկոա, Ալավա և Նավարրա մարզերում, իսկ Ֆրանսիայում Լաբուր, Սուլ և Ներքին Նավարրա շրջաններում: Տարբեր հաշվարկներով Իսպանիայում բասկերի թիվը կազմում է 600 հազարից 1մլն, իսկ Ֆրանսիայում 90-150 հազար մարդ:
Բասկերի պատմության, նրանց առաջացման, լեզվի և Պիրենեյան թերակղզում հայտնվելու մասին հազարավոր էջեր են գրվել, բայց, այնուամենայնիվ, այդ հարցերում դեռ որոշակի հստակություն չկա: Մի մասը բասկերին համարում է իբերների և կելտերի խառնուրդ: Մի մասը կարծում է, որ նրանք կովկասյան և նույնիսկ բերբերական արմատներ ունեն, իսկ ահա ամերիկացի ուսումնասիրող Գորդոն Լևինը հակված է կարծելու, որ նրանք սերում են հրեական քոչվոր ցեղերից մեկից:
Դրա հետ մեկտեղ, որոշ երկրաբանական ուսումնասիրություններ թույլ են տալիս կարծելու, որ բասկերը որպես հանրույթ կազմավորվել են Ք.Ա. 14 հազար տարի առաջ և դրա համար էլ երբեմն նրանց անվանում են «երկրագնդի ամենահին ժողովուրդը»: Հետաքրքրական է, որ վերջերս արված գենետիկական հետազոտությունները ապացուցում են բասկերի ինքնատիպությունը: Բասկերի շրջանում վերջերս արված արյան անալիզները ցույց են տալիս, որ նրանք կտրուկ տարբերվում են իրենց հարևաններից և հատկապես իսպանացիներից:
Բասկերի լեզուն շատ ինքնատիպ է և տարբերվում մնացած լեզուներից: Բասկերը այն անվանում են էսկուերա: Այն չի մտնում ոչ մի լեզվաընտանիքի մեջ: Լեզվաբանների մի մասը հակված է կարծելու, որ բասկերի լեզվի արմատները հասնում են մինչև պալեոլիթի շրջան: Տարբեր երկրների պատմաբաններ և լեզվաբաններ արդեն 200 տարի է անարդյունք փորձում են վերծանել բասկյան լեզվի ծագումնաբանությունը: Լուի-Լյուսիեն Բոնապարտը կարծում էր, որ այն մոտ է ուգրո-ֆիննական լեզվաընտանիքին, իսկ Մենդելեևը, Կիկնաձեն, Ուլենբեկը և Մառը առաջ են քաշել բասկյան լեզվի և կովկասյան լեզուների ընդհանուր ծագման թեզը: Եղել են նաև լեզվաբաններ, որոնք բասկերի լեզուն կապել են Ամերիկայի հնդկացիների (Ման, Աբադդի) և էտրուսկների (Արանա Գոյրի) լեզվի հետ: Փորձեր են նույնիսկ կատարվել ընդհանրություններ գտնել ճապոներենի, կորեերենի և սեմա-քամյան լեզվաընտանիքի լեզուների հետ:
Իսպանիայում ապրող մյուս ժողովուրդներից բասկերը տարբերվում են ոչ միայն լեզվով, այլ նաև բնավորությամբ, խոհանոցով, ավանդույթներով: «Մենք իսպանացիներ չենք»,- սիրում են կրկնել բասկերը և դրա հետ դժվար է չհամաձայնվել:
Բասկերը աշխարհին են տվել այնպիսի նշանավոր մարդիկ, ինչպիսին են Սիմոն Բոլիվարը, Վասկո դա Գաման, Դոլորես Իբարուրին, Պակո Ռաբանը, Մորիս Ռավել և այլն:
Առաջին անգամ Բասկերի Երկիրը անկախություն է ստացել 1425 թ.-ին, բայց արդյունքում կորցրել է այն և միայն 1936 թ.-ին Երկրորդ Հանրապետության ժամանակ Բասկերի Երկրի ինքնավարությունը վերականգնվեց. այն ուներ սեփական կառավարությունը և խորհրդարանը: Սակայն 1937 թ.-ին Ֆրանկոն հատուկ դեկրետով վերացրեց Բասկերի Երկրի ինքնավարությունը: Բասկերենը արգելվեց, մտավորականներին բանտերը գցեցին: Կրթությունը սկսվեց իսպաներենով իրականացվել: Գրքերը և թերթերը միայն իսպաներենով էին լույս տեսնում, հեռուստառադիո հաղորդումները նույնպես իսպաներենով էին: Նրանք, ովքեր փորձում էին կախել ազգային դրոշը, նետվում էին բանտերը: Բասկյան Գիպուսկոա և Բիսկայա մարզերը, որոնք մարտնչում էին հանրապետականների կողմում, հայտարարվեցին «դավաճան մարզեր» և դիտարկվում էին որպես թշնամական տարածքներ: 1937 թ.-ի ապրիլի 26-ին երկրի երեսից վերացվեց Գերնիկան` բասկերի սրբավայրը, որը դարեր շարունակ համարվում էր բասկերի ազատության խորհրդանիշը: 1939 թ.-ին ի հայտ եկավ մի փաստաթուղթ-դեկրետ, որն իր նախադեպը չէր ունեցել համաշխարհային պատմության մեջ: Այդ դեկրետով Ֆրանկոն Գիպուսկոա և Բիսկայա մարզերի ողջ բնակչությանը պաշտոնապես անվանեց «հայրենիքի դավաճաններ» և մեծ քանակությամբ զորք ուղարկեց այդ շրջաններ:
Երբ Բասկերի Երկիրը հայտնվեց նման աննախանձելի վիճակում, բասկերի գլխավոր քաղաքական ուժը` Բասկյան Ազգայնական Կուսակցությունը (Partido Nacioaalista Vasco), որը հիմնադրվել էր դեռ 1894 թ.-ին, որոշում էր, թե ի՞նչ անել: Մեծամասնությունը որոշեց ոչինչ չանել, իսկ նրանք ովքեր համաձայն չէին կուսակցության գործելաոճի հետ, 1959 թ.-ին դուրս եկան կուսակցությունից և ստեղծեցին ԷՏԱ-ն («Euskadi Ta Azkatasuna»` «Բասկերի Երկիր և Ազատություն»): Սկզբնական շրջանում ԷՏԱ-ն, որի խորհրդանիշը օձով փաթաթված կացինն էր, դիտարկվում էր որպես քաղաքական կազմակերպություն: Մի քանի տարի շարունակ կազմակերպությունը ենթակառուցվածքներ էր ստեղծում: Նրանք վերջնականապես ձևավորվեցին 1962 թ.-ին ձախ ազգայնականների համագումարի ժամանակ, որոնք ձգտում էին համատեղել օրինական և ընդհատակյա գործունեությունը: Հայտարարվեց քաղաքական, ռազմական, աշխատավորական և մշակութային ճակատների ստեղծման մասին: Գործունեության նպատակ հայտարարվեց անկախ պետության ստեղծումը, որը պետք է կոչվեր Էուսկադի: Ի դեպ, այդ անվանումը ստեղծվել էր բասկյան անջատողականության գաղափարի հիմնադիրներ Արանա եղբայրների կողմից (19-րդ դար), որոնք դեռ 19-րդ դարում հայտարարում էին, որ Իսպանիան Բասկերի Երկիրը վերածել է իր գաղութի և լիակատար անկախություն էին պահանջում իսպանական չորս (Բիսկայա, Գիպուսկոա, Ալավա, Նավարրա) և ֆրանսիական երեք (Սուլ, Լավուր, Ստորին Նավարրա) նահանգների համադաշնության ստեղծման ճանապարհով: Արդյունքում Էուսկադի անվանումը դուրս մղեց մյուս բոլոր անվանումները: Արանա եղբայրների կողմից են ստեղծվել նաև բասկյան դրոշը և ազգային տոները: Բասկյան ազգայնականության նշանաբանն էր` «Աստված և ֆուերոս» կամ «Աստված և հին օրենքներ»:
1960-ական թվականների սկզբից ԷՏԱ-ն սկսում է ոստիկանատների և երկաթգծերի պայթեցման, քաղաքական գործիչների և ոստիկանների վրա հարձակման պրակտիկա իրականացնել: Իր դեմ իրականացրած 1962 թ.-ի բռնաճնշումներից հետո ԷՏԱ-ն որոշ ժամանակ չէր կարողանում ակտիվ գործունեություն ծավալել: ԷՏԱ-ն վերականգնվեց միայն 1964 թ.-ին և այդ ժամանակից սկսած ահաբեկչությունը դարձավ հիմնական գործելաոճ:
ԷՏԱ-ն մի քանի անգամ բաժանման է ենթարկվել: 1966 թ.-ին 15-րդ կոնֆերանսի ժամանակ կազմակերպությունը բաժանվեց ԷՏԱ- V-ի (ազգայնականներ) և ԷՏԱ-VI-ի, որոնք նախընտրում էին մարքսիստա-լենինյան գաղափարախոսությունը: 1966թ.-ին լույս տեսավ «Puntos Basicos» փաստաթուղթը («Հիմնարար դրույթներ»), որտեղ շեշտը դրվում էր սոցիալիստական հեղափոխություն կատարելու վրա, որը կարելի էր իրականացնել միայն աշխատավոր դասի միջոցով: Ֆաշիստական վարչակարգը փորձում էր վերջ դնել ԷՏԱ-ի գործունեությանը և արդեն 1969-1970 թթ.-ին ձերբակալվեցին և դատապարտվեցին ԷՏԱ-ի մի քանի ղեկավարներ: 1970-ական թթ-ին ԷՏԱ-ն սկսում է քաղաքական գործիչների, դիվանագետների և գործարարների առևանգումը: 1973 թ.ին ԷՏԱ-ի կողմից սպանվում է Իսպանիայի վարչապետ ծովակալ Կառեռո Բլանկոն:
1975 թ.-ին Ֆրանկոն մահանում է, բայց ԷՏԱ-ն չի դադարեցնում իր գործունեությունը: 1976 թ.-ին Սուարեսի կառավարությունը ԷՏԱ-ին ընդառաջ է գալիս և ազատում է քաղբանտարկյալներին, Բասկերի Երկրին ինքնավարություն է տալիս, փորձում է բանակցություններ վարել նրանց հետ, բայց ԷՏԱ-ի ղեկավարությունը շարունակում է լիակատար անկախություն պահանջել:
2006 թ.-ի մարտին ԷՏԱ-ն հայտարարեց կրակի դադարեցման մասին: ԷՏԱ-ի ներկայացուցիչները հայտնեցին, որ կրակից հոժարակամ հրաժարվելու փոխարեն նրանք պատրաստվում են ամնիստիա պահանջել իշխանություններից կազմակերության մի քանի հարյուր բանտարյալների համար, որոնք դատապարտվել էին ահաբեկչություններին մասնակցելու համար, ինչպես նաև ԷՏԱ-ի քաղաքական թևի` «Բատասունա»-ի օրինականացման համար: Իսպանական կառավարությունը որոշեց նրանց ընդառաջ գնալ և շուտով սկսեցին պաշտոնական խաղաղ բանակցությունները իշխող Իսպանական Սոցիալիստական Աշխատավորական Կուսակցության և արգելված «Բատասունա»-ի ներկայացուցիչների միջև:
Ինչպես ցույց են տալիս հարցման արդյունքները, ԷՏԱ-ի հետ խաղաղ բանակցությունների օգտին հանդես են գալիս իսպանացիների ճնշող մեծամասնությունը, բայց կան նաև այնիսիները, որոնք գտնում են, որ ԷՏԱ-ի դեմ պետք է պայքարել միայն ուժային մեթոդներով: Այպես, բանակցություններից մի քանի օր առաջ ծայրահեղ պահպանողական «Արժանապատվություն և արդարություն» կազմակերպությունը դիմել էր դատարան` պահանջելով արգելել հանդիպումը ահաբեկիչների հետ: Նրանց էին միացել նաև ահաբեկչության զոհերի հարազատների կազմակերությունը:
Բայց բանակցությունները ընդհատվեցին 2006 թ.-ին Մադրիդի Բարախաս օդանավակայանի ավտոկայանում տեղի ունեցած պայթյունից հետո, որի արդյունքում Էկվադորի երկու քաղաքացի զոհվեց, իսկ չորսը վիրավորվեցին:
2007 թ.-ի հունիսին ԷՏԱ-ն հայտարարեց, որ դադարեցնում է զինադադարը իսպանական իշխանությունների հետ, որի մասին հայտարարվել էր մեկ տարի առաջ: Իր հերթին Իսպանիայի վարչապետը հայտարարեց, որ ահաբեկիչները առաջ էին քաշել անընդունելի քաղաքական պահանջներ, որից շատ չանցած ձերբակալվեց «Բատասունա»-ի ղեկավար Առնալդո Օտեգին:
Պետք է նկատել, որ ԷՏԱ-ի դեմ պայքարի փորձը ցույց է տալիս, որ կազմակերպության դեմ անհնար է պայքարել ուժային մեթոդներով: Մասնագետները կարծում են, որ վերջին տարիներին Ֆրանսիայի և Իսպանիայի իրավապահ մարմինների համատեղ իրականացրած գործողությունների արդյունքում ԷՏԱ-ն սպառել է իր ուժերը, բայց այն դեռ մեծ աջակցություն ունի Բասկերի Երկրի երիտասարդության շրջանում, որոնցից էլ հիմնականում նրանք պատրաստում են իրենց մարտիկներին: Հետաքրքիրը այն է, որ նույն բասկերը, որոնք կտրականապես հանդես են գալիս ահաբեկչության, «հեղափոխական հարկ»-ի դեմ, հոգու խորքում աջակցում են ոչ այնքան ԷՏԱ-ին, որքան այն բանին, որ նրանք ձեռնոց են նետել ամենակարող Մադրիդին և նրանց դեմ չհայտատարարված պատերազմ են մղում: Առաջին հերթին դա վերաբերում է երիտասարդությանը, որոնց համար ԷՏԱ-ի մարտիկները հերոսներ են և որոնց նրանք փորձում են նմանվել: Բասկյան քաղաքների և գյուղերի փողոցներում շատ հաճախ կարելի է տեսնել խաղալիք հրացաններով խաղացող երեխաների, որոնք ահաբեկիչ-ոստիկան են խաղում և նրանց ավելի դուր է գալիս հանդես գալ ահաբեկչի դերում, քանզի նրանք իրենց զգում են որպես ժամանակակից Ռոբին Հուդներ: Հենց այդ երեխաներից շատերն էլ չափահաս դառնալով ընկնում են ազգայնական կազմակերպությունների ազդեցության տակ, որոնք էլ իրենց հերթին գործում են ԷՏԱ-ի գաղափարաբանների ուղիղ հրամանով: Սկզբում նրանք գնում են հանրահավաքների ԷՏԱ-ի մարտիկներին ազատելու պահանջով, իսկ հետո էլ սկսում են ծանոթանալ «կալե բարոկկա»-ին` «բասկյան ինտիֆադա»-ին:
ԷՏԱ-ն իր միջոցները հայթայթում է հիմնականում մարդկանց առևանգելու միջոցով գումար պահանջելով, ինչպես նաև «հեղափոխական հարկ»-ից, որը նրանք կորզում են խոշոր գործարարներից: Գումար են հայթայթում նաև բանկեր թալանելով: Լինում են նաև նվիրատվություններ: «Հեղափոխական հարկ»-ից ստացաված տարեկան գումարը կազմում է 1,5 մլրդ պեսետ:
Ներկայումս գործում են երեք խմբեր` Բասկերի Երկրում, Մադրիդում և արագ արձագանքող խումբը: Յուրաքանչյուր բջիջում 5-6 մարդ է ընդգրկված: ԷՏԱ-ն կապեր ունի ԻՀԲ-ի (Իռլանդական Հանրաետական Բանակ), ինչպես նաև Լիբիայի, Նիկարագուայի, Կուբայի և Եմենի հետ:

Բասկերի երկիրը որպես ինքնավար շրջան մեծ իրավասություններ և արտոնություններ ունի: Նրա բնակիչները ընտրում են սեփական նախագահին և խորհրդարանը, շրջանում գործում է սեփական հարկային համակարգը, շրջանը ունի սեփական ոստիկանական ուժերը, շրջանի իշխանությունները անձամբ են իրականացնում կրթության ոլորտի վերահսկողությունը, իսկ դպրոցներում ուսուցումը բասկերենով է, հեռուստառադիո հաղորդումները նույնպես, բայց նույնիսկ չնայած այս ամենին` էթնոքաղաքական հակամարտությունը ամենասուրն է ժամանակակից Արևմտյան Եվրոպայի տարածքում:
Բասկերի Երկրում Mundo թերթի էլեկտրոնային տարբերակի անցկացրած արդյունքների համաձայն, հարցվածների միայն 22%-ն է կողմնակից անկախության, իսկ 32%-ն էլ նշում են, որ իրենց դիրքորոշումը կախված կլինի տվյալ պահին գոյություն ունեցող քաղաքական իրավիճակից:
Բասկերի Երկրի խորհրդարանը հունիսի 27-ին հավանություն է տվել շրջանային կառավարության որոշմանը այս տարվա հոկտեմբերի 25-ին հանրաքվե անցկացնելու համար, որտեղ բասկերը պետք է իրենց կարծիքը հայտնեն երկրի նախագահ Իբարրեչեի պլանի վերաբերյալ, որը նախատեսում է 2010 թ.-ին հանրաքվե անցկացնել Բասկերի Երկրում` Իսպանիայից լիակատար անջատվելու համար:
Մինչև օրս էլ բասկերի տների արտաքին պատերին առկա է 4+3=1 խորհրդավոր հավասարումը: Դա Իսպանիայում գտնվող 4 բասկյան նահանգների և Ֆրանսիայում գտնվող 3 բասկյան նահանգների հանրագումարից ստացվող մեկ երկիրն է` ԲԱՍԿԵՐԻ ԵՐԿԻՐԸ:

Եվրոպան կրակի մեջ: Հակագլոբալիստանացիստական արշավը (Շուտ եմ գրել այս հոդվածը, բայց հնացած չի)
vardan22

Շաբաթվա հատկապես վերջին օրերը ծանր էին Եվրոպական մի շարք առաջատար երկրների համար: Իտալիայից մինչև Շվեդիա տեղի էին ունենում բողոքի ակցիաներ, որոնք սակայն իրարից տարբերվում էին իրենց տեսակով: Երբեմնի հանգիստ և խաղաղ Եվրոպան կրկին սկսում է անհանգստության մեջ ապրել և այդ անհանգստության պատճառը ոչ այնքան իրենք` եվրոպացիներն են, որքան տարբեր երկրներից գաղթած փախստականները և իրենց հետ բերած բազում խնդիրները:
Շաբաթ օրը թեժ էր Իտալիայի Նեապոլ քաղաքի փողոցներում. իրենց ճանապարհին ամեն ինչ վերացնում էին տեղի աֆրիկյան համայնքի սևամորթ ներկայացուցիչները, որոնք բողոքում էին 5 աֆրիկացիների սպանությունների դեմ, իսկ ոստիկանությունն էլ, որպեսզի խուսափի բախումներից և արյունահեղությունից, չէր փորձում կարգուկանոն հաստատել: Հետաքրքիր է, որ արդեն գաղթականների դեմ նույնիսկ ոստիկաններն են վախենում դեմ դուրս գալ, էլ ի՞նչ խոսես հասարակ քաղաքացիների մասին, որոնց համար տարբեր երկրներից իրենց երկիր ժամանածները իսկական գլխացավանք են դարձել: Իհարկե, դա չի կարելի ասել բոլորի մասին, բայց հիմնականում ներգաղթյալները աշխատանք չունենալու պատճառով ընդգրկվում են տարբեր ոչ օրինական գործողությունների մեջ և սպառնալիք դառնում ինչպես իրենց, այնպես էլ տեղացիների համար։ Վերջին իրադարձությունների մեջ ևս այդ խնդիրը առկա էր և ոստիկանությունն էլ հայտարարում է, որ այդ սևամորթները սպանվել են, քանի որ խնդիրներ են ունեցել տեղական «Կամոռռա» մաֆիայի հետ: Նեապոլի բնակիչներին բավական չէր սեփական մաֆիան, հիմա էլ ավելացել են աֆրկյան «մաֆիոզները», որոնցից շատերը ընդգրկված են թմրանյութերի վաճառքի բիզնես մեջ: Եվ, ընդհանրապես, անօրինական ներգաղթը լուրջ խնդիր է դարձել Իտալիայի համար, քանի որ փախչելով Աֆրիկայից` մարդիկ հիմնականում ինքնաշեն նավակներով կարողանում են հասնել Իտալիայի ափերի մոտ: Այս խնդիրը փորձում են խաղարկել տեղի քաղաքական ուժերը և ընտրությունից ընտրություն հայտարարում, որ իրենք լուրջ քայլեր են ձեռնարկելու այս ամենը կանխելու համար, և գուցե դրանով պետք է բացատրել վերջին ընտրություններում աջերի հաղթնակը, որոնք այդ ամենի դեմ պայքարի ավելի կոշտ ձևեր են նախընտրում: Նման ուժերի վարկանիշը օրեցօր բարձրանում է, քանզի հասարակ մարդիկ սկսում են ավելի շատ հավատալ իրենց ազգային հայտարարող ուժերին (հաճախ դրանք իհարկե պոպուլիստներ են լինում) և սեփական անվտանգությունը ապահովելու համար ընտրությունների ժամանակ որոշում են սեփական ձայնը տալ էմիգրանտների նկատմամբ ավելի կոշտ միջոցներ կիրառելու կողմնակիցներին:
Շաբաթ օրը թեժ էր նաև Շվեդիայի Մալմե քաղաքում: Ի տարբերություն Իտալիայի և Ավստրիայի` այստեղ բողոքի պատճառը ներգաղթյալները չէին: Աղմուկ հանողները հակագլոբալիստներն էին, որոնք բողոքում էին Եվրոպական սոցիալական ֆորումի աշխատանքների դեմ: Ի դեպ, հակագլոբալիստները շատ հաճախ աչքի չեն ընկնում կարգապահությամբ և այս անգամը նունպես բացառություն չէր: Հակագլոբալիստները փողոցում ավերում էին ամենը, ինչ իրենց ճանապարհին էր հանդիում և ինչը իրենց կապիտալիզմի տարրեր էր հիշեցնում: Ոստիկանությունը իր հասանելիք գործը արեց և ձերբակալեց մի քանի տասնյակ ցուցարարների, բայց նույնիսկ այդ գործողությունները ի վիճակի չեն կասեցնելու օրեցօր ձյան գնդի նման արագ աճող հակագլոբալիստական շարժումը, որի հիմնական անդամները երիտասարդներ են, որոնք դժգոհ են աշխարհի ոչ արդար կառուցվածքից և իրենց բողոքն էլ շատ դեպքերում արտահայտում են օրենքի արգելված շրջանակներում:
Շաբաթը բավական թեժ էր նաև Եվրոպայի թերևս ամենախաղաղ երկրներից մեկում` Ավստրիայում, որտեղ ամսվա վերջին տեղի կունենան ընտրություններ: Իհարկե, այդ ընտրությունների զավեշտը կայանում է նրանում, որ ընտրելու իրավունք կունենան նաև 16 տարին լրացած քաղաքացիները: Մի շարք քաղաքագետներ իրավացիորեն նշում են, որ դա միտումնավոր է արվել, որպեսզի հիմնականում լիբերալ տրամադրված երիտասարդների ձայները կարողանան որոշակի փոփոխություն մտցնել ընտրությունների արդյունքներում, քանզի ինչպես ցույց են տալիս հարցումները, աջ ծայրահեղական ուժերը օրեցօր թափ են առնում: Փաստորեն նման քաղաքական ենթատեքստով օրինագծեր ընդունվում են ոչ միայն Հայաստանում, այլ նաև գոնե մեզ համար երզելի համարվող ժողովրդավարական Ավստրիայում: Ինչևէ, քաղաքականությունը ամենուր էլ քաղաքականություն է և պետք չէ դրանից զարմանալ:
Ի տարբերություն նախորդ ընտրությունների, որի ժամանակ խորհրդարան մտավ ընդամենը մեկ ուժ, որին մեղադրում էին ծայրահեղական գաղափարների մեջ, այս անգամ հավանաբար դրանց թիվը խորհրդարանում կլինի երկուսը: Այստեղի աջ ուժերը ևս իրեց շեշտը դնում են կոշտ էմիգրացիոն քաղաքականություն վարելու վրա և դեմ են արտահայտվում Եվրոպայի իսլամականացմանը: Չնայած իշխող սոցիալ-դեմոկրատները հավանաբար ամենաշատ ձայները կհավաքեն, բայց նրանք միայնակ չեն կարողանա կառավարություն կազմել և ստիպված կլինեն այս երկու ուժերից գոնե մեկի հետ կոալիցիա կազմել և ամենևին էլ կարևոր չեն սոցիալ-դեմոկրատների այն հայտարարությունները, թե իրենք չեն միանա աջերին: Հիշեցնենք, որ նախորդ ընտրություններից հետո նրանք ստիպված էին կոալիցիայի մեջ ընդգրկել նշանավոր Յորգ Հայդերի Ազատության կուսակցությունը: Անօրինական ներգաղթի և երկրի իսլամականացման վտանգը Ավստրիայում ևս քաղաքական լուրջ քննարկումների թեմա է դարձել: Հավանաբար, ինչպես Իտալիայում, այնպես էլ Ավստրիայում հասարակ քաղաքացին կնախընտրի իր ձայնը տալ թեև ծայրահեղ, բայց էմիգրանտների նկատամբ կոշտ քաղաքականություն վարելու կողմնակիցներին, քան թե սեփական ազգի և երկրի իրավունքները պաշտպանելու փոխարեն եվրոպական բարձրագոչ արժեքներից հորջորջացող և իրենց ազատական համարող ուժերին:
Մեծ Բրիտանիայում ևս շաբաթը առատ էր քաղաքական իրադարձություններով: Ի տարբերություն վերը նշված երկրների` այստեղի փողոցներում հանգիստ էր, սակայն փոխարենը կրքերը եռում էին Մանչեսթրի դահլիճներից մեկում, որտեղ տեղի էր ունենում լեյբորիստների համագումարը: Համագումարը հետաքրքրական էր նաև նրանով, որ այն տեղի էր ունենում լեյբորիստների հիմնական մրցակից պահպանողականների վարկանիշի աննախադեպ աճի ֆոնի վրա (վերջին հարցումներով նրանց վարկանիշը կազմում է 52%): Շատերը դա բացատրում են երկրում տիրող տնտեսական ճգնաժամի պատճառով և ամենահետաքրքրականը այն է, որ Մեծ Բրիտանիայի երբեմնի հանճարեղ ֆինանսների նախարար Գորդոն Բրաունը չի կարողանում լուծումներ գտնել երկիրը տնտեսական ճգնաժամից դուրս բերելու համար:
Ինչևէ, միևնույն ժամանակ Մեծ Բրիտանիայում 2 տարվա ազատազրկման է դատապարտվել 18 ամյա Համադ Մունշին, որը արաբական ծագում ուներ: Երբ նրան ձերբակալել էին, նա ընդամենը 16 տարեկան էր: Այս ամենը իհարկե ցույց է տալիս, որ Մեծ Բրիտանիան նույնպես էմիգրացիայի հետ կապված խնդիրներ ունի և ժողովուրդը նույնպես սկսում է դրա մեջ լուրջ վտանգներ տեսնել և ավելի վստահել պահպանողականներին, որոնք էմիգրացիայի հարցերում առավել կոշտ մոտեցման կողմնակից են: Պարզ երևում է, որ Եվրոպայի մակարդակով առանց այն էլ պահպանողական անգլիացիները սկսել են ուղղվել դեպի պահպանողական կուսակցությունը և մոտակա ժամանակներս երկրի քաղաքական դաշտում փոփոխությունները անակնկալ չեն լինի:
…բայց, թերևս, ամենաթեժը, Գերմանիայում էր` ավելի կոնկրետ Քյոլնում: Այստեղ էին հավաքվել Արևմտյան Եվրոպայի ծայրահեղ աջ ուժերի ավելի քան 1500 ներկայացուցիչներ: Հավաքի նպատակը մեկն էր` բողոքի ձայն բարձրացնել Եվրոպայում իսլամի տարածման դեմ: Առիթից օգտվելով` «Ընդդեմ իսլամականացման» կոնգրեսի ներկայացուցիչները նաև բողոքում էին, որ Քյոլնում կառուցվելու է 55 մետր բարձրությամբ մինարեթ, որն իր բարձրությամբ երկրորդ կառույցը կլինի քաղաքում: Անմիջապես նրանց հավաքի դեմ բողոքի գործողություններ սկսեցին ձախ ուժերը և տարբեր հասարակական կազմակերպություններ` այդ հավաքը անվանելով ֆաշիստական և նացիստական և, վերջիվերջո, Քյոլնի իշխանությունները որոշեցին արգելել «Ընդդեմ իսլամականացման» կոնգրեսը` պատճառաբանելով դա անվտանգության նկատառումներով:
Իրականում, Քյոլնի իշխանությունների հավաքը արգելելու որոշումը մտածելու տեղիք է տալիս: Եթե մարդիկ հավաքվել են և օրենքի շրջանակներում քննարկումներ են անցկացնում, ապա ի՞նչն է պատճառը, որ նրանց հավաքը արգելում են: Այստեղ հերթական անգամ առաջ է գալիս երկակի ստանդարտների հարցը: Հավանաբար, Քյոլնի իշխանությունները առաջնորդվում են «եթե մեզ դուր չի գալիս, մենք այն կարգելենք և կարևոր չէ, որ այն տեղի է ունենում օրենքի շրջանակներում» կարգախոսով:
Իհարկե, այս ամենի արմատները ավելի խորն են և Եվրոպան էլ իր հռչակած արժեքների զոհն է դառնում: Ազատ արտահայտվելու և սեփական դիրքորոշում ունենալու իրավունքը խախտվում է ամեն անգամ, երբ դա ձեռնտու չի լինում իշխանություններին: Հասկանալի է նաև այն փաստը, որ հատկապես Գերմանիայում շատ զգայական են մոտենում բոլոր այն հարցերին, որոնք այս կամ այնպես կարող են առնչվել ծայրահեղականության և անհանդուրժողականության հետ, բայց զգայականությունը օրենսդրական կատեգորիա չէ և բոլորն էլ ստիպված պետք է լինեն հանդուրժել դիմացինի կարծիքը, ինչպիսին էլ որ այն լինի (եթե դա իհարկե օրենքի շրջանակներում է):
Գերմանիայում աջ ծայրահեղականների ակտիվացումը և նաև որոշակի հասարակական աջակցությունը պետք է մտածելու տեղիք տա տեղի իշխանություններին: Գերմանիան մեկ անգամ նման դառը փորձ ունեցել է և երկրորդ անգամ սխալվելու իրավունք չունի: Ուղղակի, իշխանությունները պետք է հասկանան այդ ամենի առաջացման պատճառները, իսկ դրանք, թվում է թե պարզից էլ պարզ են: Չափազանց մեղմ էմիգրացիոն քաղաքականությունը հանգեցրել է նրան, որ այսօրվա դրությամբ երկրում գործում են ավելի քան 3000 մզկիթներ և զարմանալի չի լինի, որ որոշ ժամանակ անց դրանց թիվը անցնի եկեղեցիների թվից: Իհարկե, մինչ այդ գերմանացիները իրենց բավական հանդուրժողական են պահել մյուս կրոնների և ազգերի ներկայացուցիչների նկատմամբ, բայց եթե հյուրերը սկսում են չափ ու սահմանը անցնել, դա չի կարող չզայրացնել սովորական մարդուն և մշակութային բազմազանությունն էլ շատ արագ կարող է առասպելի վերածվել:
Եվ այս ամենը ոչ միայն Գերմանիայի, այլ նաև ողջ Եվրոպայի պրոբլեմն է: Եվրոպայի կողմից հռչակած համամարդկային արժեքները սկսում են գաղափարական ճաքեր տալ և այդ ճաքերը փակելու համար նոր մոտեցումներ են պետք` այնպիսի մոտեցումներ, որոնք ընդունելի կլինեն նախ և առաջ իրենց` եվրոպացիների համար, և հռչակած արժեքներն էլ չեն դառնան մի կողմից պոպուլիզմ, իսկ մյուս կողմից էլ սեփական հայրենակիցներին բացարձակ ճշմարտության տեղ որևէ բան պարտադրելու գաղափարական զենք:

Виды фобий в алфавитном порядке.
vardan22

А

Авиафобия — боязнь полетов на самолёте
Агорафобия — боязнь открытого пространства
Агризоофобия — боязнь диких животных
Айлурофобия — боязнь кошек
Айхмофобия — боязнь острых предметов
Аквафобия (также гидрофобия) — боязнь воды
Акнефобия — боязнь кожных угрей
Акрофобия — боязнь высоты
Акрибофобия — боязнь не понять смысл прочитанного
Акустикофобия — боязнь громких звуков
Алекторофобия — боязнь кур, цыплят
Альгофобия — боязнь боли
Аматофобия — боязнь пыли
Амихофобия — боязнь повредить кожу
Ангинофобия — боязнь стенокардических приступов
Андрофобия (также аррхенфобия, гоминофобия) — боязнь мужчин
Анемофобия — боязнь быть застигнутым врасплох бурей
Апейрофобия — страх бесконечности
Апифобия (также мелиссофобия) — боязнь пчёл, ос
Апопатофобия — страх заходить в уборные
Арахнофобия — боязнь пауков
Аритмофобия (также нумерофобия) — фобия числа (определённого)
Аррхенфобия — см. андрофобия
Астрапофобия (также астрафобия, бронтофобия, кераунофобия) — боязнь грозы, грома и молнии. В большей степени свойственна детям
Астрофобия — см. астрапофобия
Атаксиофобия — боязнь нарушения координации движений
Атазагорафобия — боязнь забыть или быть забытым
Аутофобия - боязнь одиночества (например, боязнь находиться одному в комнате);
страх собственной эгоистичности
Афобофобия — боязнь отсутствия фобий
Аэрофобия — боязнь сквозняков

Б

Базофобия — боязнь ходить
Бактериофобия — боязнь заразиться бактериями от зараженных предметов
Бактериофобия (также бациллофобия, сикрофобия) — боязнь заражения микробами
Бактрахофобия — боязнь рептилий, пресмыкающихся
Барофобия — боязнь поднимать тяжести
Батеофобия — имеет нескольно значений:
— боязнь высоты. Проявляется при нахождении на высоте (на крыше, балконе высокого этажа, над пропастью).
— боязнь глубины (водоёма). Проявляется при плавании в водоёмах с большой глубиной.
Белонофобия — боязнь уколоться острыми предметами
Блаптофобия — боязнь нанесения повреждения кому-либо
Бленнофобия — боязнь слизи
Бромгидрофобия — боязнь дурного запаха от собственного тела
Бронтофобия (также кераунофобия) — боязнь грома
Буфонофобия — боязнь жаб


В

Венерофобия — страх заразиться венерическими заболеваниями
Вертигофобия — страх головокружения
Верминофобия — боязнь бактерий, микробов, заразиться, червей, заразных насекомых
Винофобия — страх употребления алкоголя
Вомитофобия — боязнь рвоты в неподходящем месте

Г

Гаптофобия — боязнь прикосновения окружающими
Гафефобия — боязнь нечаянных прикосновений
Гедонофобия — боязнь удовольствий
Гелиофобия — боязнь пребывания на солнце
Гелленологофобия — боязнь сложной научной греческой терминологии
Гелофобия — боязнь смеха
Генуфобия — боязнь колен
Герпетофобия — боязнь рептилий, пресмыкающихся, змей
Гетерофобия — собирательный термин, обозначающий неприязненное, негативное отношение к гетеросексуалам или гетеросексуальности
Гидрозофобия — боязнь вспотеть и простудиться
Гидрофобия — боязнь воды, боязнь жидкостей
устаревшее название бешенства
Гексакосиойгексеконтагексафобия — боязнь числа 666
Генекофобия — боязнь женщин (разновидность анохоретизма)
Геронтофобия — боязнь общения со стариками; боязнь старения
Гефирофобия — боязнь проходить по мосту (разновидность батеофобии)
Гимнофобия — боязнь наготы
Гипенгиофобия — боязнь ответственности
Гипнофобия — боязнь заснуть (страх умереть во сне)
Гиппофобия — боязнь лошадей
Глоссофобия — боязнь выступать перед публикой
Гомилофобия — боязнь общения, страх проявить несостоятельность, показаться смешным, подозрительным, привлечь к себе внимание
Гоминофобия — см. андрофобия
Гомофобия — собирательный термин, обозначающий не фобию в клиническом смысле, а негативное отношение к гомосексуальности или гомосексуальным людям
Гомофобофобия — негативное отношение к гомофобам
Гравидофобия — боязнь встречи с беременной; боязнь забеременеть
Графофобия — боязнь писать, брать в руки письменные принадлежности
Гудбайлетерофобия — боязнь массовой рассылки прощальных писем
Гуцофобия — боязнь тощих людей


Д

Декстрофобия — боязнь предметов, расположенных справа от больного
Демофобия — боязнь толпы, большого скопления людей
Дерматопатофобия — боязнь заболеть кожной болезнью
Динофобия — боязнь головокружения
Дисморфобия — боязнь уродства
Дорафобия — боязнь обрасти волосами после прикосновения к шкуре животного, меха или кожи животных
Дорофобия — боязнь получать или делать подарки
Дромофобия — боязнь переходить улицу


З
Земмифобия — боязнь крыс
Зоофобия — боязнь животных, чаще всего какого-либо определённого вида (кошек, кур и пр.)

И

Иерофобия — боязнь встречи с предметеми религиозного культа
Изолофобия — боязнь одиночества в жизни
Изоптерофобия — боязнь насекомых, поедающих древесину, термитов
Инсектофобия — боязнь насекомых
Иофобия — боязнь ядов, случайного отравления
Ихтиофобия — боязнь рыб


К

Кайрофобия — боязнь новых ситуаций, незнакомого места
Кардиофобия — навязчивый страх самопроизвольной остановки сердца
Канцерофобия — боязнь заболевания раком
Кейрофобия — боязнь парикмахеров, боязнь порезать клиента при бритье
Кенофобия — понятие близкое к агорафобии — боязнь больших незаполненных пространств, например, пустой площади
Кераунофобия — см. бронтофобия
Кипридофобия — см. венерофобия
Кинофобия — боязнь собак, укуса бешеной собаки
Кионофобия — боязнь снега
Клаустрофобия — боязнь замкнутого пространства
Клептофобия — боязнь воров, часто в пожилом возрасте, сочетается с навязчивыми идеями обворовывания
Климакофобия — боязнь ходьбы по лестницам
Книдофобия — боязнь жалящих насекомых, укусов
Коинофобия — боязнь заходить в помещение, в котором много людей
Контрафобия — навязчивое провоцирование ситуации, вызывающей страх, например страх высоты сочетается со стремлением стать лётчиком, стюардессой и пр.
Копофобия — фобия переутомления
Копрофобия — боязнь дефекации
Космософобия — страх космических катастроф
Коулрофобия — боязнь клоунов
Криминофобия — боязнь совершить преступление
Криофобия — боязнь холода и льда
Ксенофобия — обозначает не фобию в клиническом смысле, а неприязненное, негативное отношение к «чужакам», иностранцам и т. д.
Ксерофобия — боязнь сухости, засухи

Л

Лаканофобия — боязнь овощей
Лалофобия — боязнь говорить из-за страха возникновения заикания
Латерофобия — боязнь лежать на левом боку (при кардиофобии)
Лепрофобия — боязнь заразиться проказой
Лигирофобия — боязнь громкого шума
Лиссофобия — навязчивый страх сойти с ума
Логофобия — боязнь разучиться говорить слова
Лютрафобия — боязнь выдр

М

Малевзиофобия (также токофобия) — страх перед родами
Маниофобия — боязнь заболеть психическим расстройством
Менофобия — боязнь менструации и сопровождающих болей
Металлофобоя — боязнь металлов и металлических предметов
Мезофобия — навязчивый страх заражения, попадания инфекции и последующего заболевания
Мизофобия — боязнь загрязнения
Микрофобия — страх перед микробами
Миксеофобия — боязнь полового акта из-за страха обнажения половых органов, прикосновения к телу партнера
Милитарифобия — боязнь службы в армии
Мирмекофобия — боязнь муравьев
Монофобия - страх перед одиночеством, боязнь быть отторгнутым и нелюбимым;
фобия, которая не сочетается с прочими фобиями
Морфинофобия — боязнь стать морфинистом
Моттефобия — боязнь моли
Мусофобия — боязнь мышей


Н

Некрофобия — боязнь трупов, похорон, похоронных принадлежностей
Неофобия — боязнь всего нового
Нефофобия — боязнь облаков
Никтофобия — боязнь темноты, наступления ночи, мучительное ожидание бессоницы
Нозофобия — навязчивый страх заболеть неизлечимым заболеванием
Нумерофобия — см. аритмофобия

О

Одонтофобия — боязнь обратиться к стоматологу, лечения зубов
Ойкофобия — фобия возвращения домой после выписки из психиатрической лечебницы
Омброфобия — боязнь попасть под дождь
Онанофобия — боязнь негативных последствий онанизма
Остраконофобия — боязнь моллюсков
Офидиофобия (также эпистемофобия) — фобия змей
Охлофобия (также демофобия) — страх перед появлением толпы людей

П

Панофобия — боязнь всего на свете
Пантофобия (панфобия, панофобия) — боязнь всего, что может произойти
Паразитофобия — боязнь глистов, блох, клопов и др. паразитов
Паралипофобия — боязнь причинить вред близким людям в результате каких-либо беспечных и ошибочных действий
Параскаведекатриафобия — боязнь пятницы, 13-го дня месяца
Партенофобия — боязнь девственниц
Патройофобия — боязнь наследственности, наследственных заболеваний
Пейрафобия — страх перед публичным выступлением
Педикулофобия — боязнь вшивости
Педофобия — 1) боязнь детей; 2) боязнь рождения ребёнка в семье; 3) боязнь кукол, похожих на грудных младенцев
Пелидофобия — боязнь лысых
Пениафобия — боязнь стать нищим
Пенисофобия - боязнь мужских гениталий (чаще всего у женщин, бывает и у мужчин)
Петтофобия — боязнь неудержания кишечных газов в присутствии посторонних
Пирофобия — боязнь пожара
Погонофобия — боязнь бород
Потамофобия — боязнь быстрого течения, водоворотов
Полифобия — боязнь нескольких вещей
Психофобия — боязнь холода
Птеранофобия — боязнь птичьих перьев

Р

Рабдофобия — боязнь наказания
Радиофобия — боязнь радиации и рентгеновских лучей
Ранидафобия — боязнь лягушек
Ректофобия — боязнь затруднений при дефекации
Рипофобия (также мезофобия) — боязнь грязи
Руброфобия (также эритрофобия) — боязнь красного цвета
Русофобия — неприятие или же отрицание всего, что связано с «русским»

С

Селафобия — боязнь вспышек яркого света
Селахофобия — боязнь акул
Сингенесофобия — боязнь родственников
Сифилофобия — навязчивый страх заболеть сифилисом
Спидофобия — навязчивый страх заболеть СПИДом
Сатанофобия (также демонофобия)- боязнь сатаны
Сидеродромофобия — боязнь езды на железнодорожном транспорте, особенно в период ускорения
Сидерогомофобия — боязнь оказаться в одном поезде с гомосексуалистом
Ситофобия (греч. ????? пища + ????? — страх):
боязнь приёма пищи, например при язвенной болезни, упорном поносе, тошноте, расстройсвах желудка;
навязчивый страх — боязнь приёма пищи; наблюдается главным образом при неврозах, психопатиях;
полный или частичный отказ от пищи по бредовым мотивам при наличии сохранного аппетита; наблюдается при психозах.
Скабиофобия (также акриофобия) — боязнь чесотки
Сколецифобия — боязнь червей, заразных насекомых
Скопофобия (также скоптофобия) — боязнь казаться смешным, привлекать к себе внимание
Социофобия — боязнь общества или людей вообще
Спектрофобия — боязнь зеркал
Стазобазофобия — боязнь стояния и ходьбы
Сфексофобия — боязнь ос


Т

Таласофобия — боязнь моря, морских путешествий
Танатофобия — боязнь смерти
Таурофобия — боязнь быков
Телефонофобия - боязнь говорить по телефону
Тениофобия — боязнь заражения ленточными гельминтами; разновидность нозофобии
Теофобия — боязнь Бога, божьей кары
Термофобия — боязнь жары, натопленных помещений
Тестофобия — боязнь экзаменов
Тетрафобия — боязнь числа 4 (число)
Технофобия — боязнь засилия техники (особенно электронной); негативное восприятие социальных последствий технического прогресса
Токофобия — см. малевзиофобия
Токсикофобия — боязнь отравиться
Топофобия — страх остаться одному в помещении, страх, что не удастся спастись при пожаре, землетрясении или каком-либо ещё стихийном бедствии
Тремофобия — боязнь дрожания
Трискаидекафобия (также тердекафобия) — боязнь числа 13
Трихофобия — боязнь попадания волос в пищу, на одежду, на тело

У

Уранофобия — боязнь смотреть на небо
Урофобия — боязнь позыва к мочеиспусканию в условиях невозможности его реализации

Ф

Фагофобия — боязнь подавиться пищей
Фазмофобия — боязнь привидений, духов, и др. фантастических существ
Фармакофобия — боязнь приёма лекарственных препаратов
Фенгобофия — боязнь солнечного света
Филемафобия — страх перед поцелуями
Фобофобия — страх фобий
Фотофобия — боязнь света
Фтириофобия — боязнь вшивости


Х

Харпаксофобия — боязнь разбойников
Хайрофобия — боязнь засмеяться в неподобающей обстановке (например, на похоронах)
Хилофобия — боязнь леса (заблудиться, встретиться с дикими зверями)
Хипенгиофобия — страх перед ответственностью
Хрематофобия — боязнь прикасаться к деньгам (часто в сочетании с мезофобией)
Хроматофобия — боязнь какого-либо цвета
Хронофобия — боязнь времени (форма тюремного невроза)

Э

Эйзоптрофобия — см. спектрофобия
Эйхофобия — боязнь выслушивать или произносить добрые пожелания
Эквинофобия — боязнь лошадей
Эозофобия — боязнь наступления дня (времени суток)
Электрофобия — боязнь электричества
Элурофобия — боязнь кошек, котов
Эмихофобия — боязнь царапин
Энтомофобия — боязнь насекомых
Эпистаксофобия — страх носового кровотечения
Эргазиофобия — боязнь совершения какого-либо действия, движения
Эритрофобия — 1) страх покраснеть; 2) невротический страх возникающий при рассматривании предметов, окрашенных в красный цвет
Эротофобия — боязнь секса

ՊԱՀՊԱՆՈՂԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ. Մարիամ Մարգարյան
vardan22




Ընդհանրապես` պահպանողականություն  կոնսերվատիզմ հասկացությունը մեկնաբանվում է չորս տարբերակներով
1
. Որպես խառնվածքի տեսակ «որի տարրերն են սովորույթը  մտահոգությունը արմատական փոփոխությունների նկատմամբ եւ իներցիան:
2. Որոշակի իրավիճակներում դրսեւորվող սոցիալական վարքի մոդել, որին հատուկ է հակազդեցությունը կամ դիմադրությունը սոցիալական  տնտեսական, կրոնական, քաղաքական, մշակութային եւ այլ ոլորտներում կատարվող փոփոխություններին:
3. Քաղաքական պահպանողականություն, որն իրենից ներկայացնում է կուսակցությունների եւ շարժումների կողմից իրականացվող ավելի շատ պաշտպանական, քան հարձակողական բնույթի գործողություններ, որոնց հատուկ է ավանդականությունը:
4. Գոյություն ունեցող կարգերի պահպանմանն ուղղված մտածողություն, որը հանդես է գալիս աշխարհայացքային կերպով:
Պահպանողականության պատմությունը սկսվում է 1789թ Ֆրանսիական մեծ հեղափոխությունից: Այդ ժամանակներից սկիզբ են առնում պահպանողականության երկու դասական մոտեցումները` Առաջինի հիմքը դրել են ժ. դե Մեստրը  1753-1821  եւ Լ. դե Բոնալդը  1754-1840, իսկ երկրորդը կապված է անգլիացի Է.Բերքի  1729-1797  անվան հետ: Եթե անգ
լոսաքսոնյան երկրներում առավել տարածված է պահպանողականության բերքյան տարբերակը, ապա մայրցամաքային Եվրոպայի երկրներում` դրանց յուրահատուկ համադրույթը:
ՙԿոնսերվատիզմ՚ հասկացությունն առաջին անգամ քաղաքակա
ն բառարան մտավ որպես լուսավորության գաղափարների եւ 1789թ Ֆրանսիական հեղափոխության նկատմամբ ֆեոդալների եւ ազնվականների կողմից հակադարձվող արձագանքի արտահայտություն:
Առաջին անգամ ՙկոնսերվատիզմ՚ տերմինն օգտագործեց ֆրանսիական գրող եւ քաղաքական գործիչ Ֆ. Շատոբրիանը: 1815 թվականից իրկողմից հրատարակվող ամսագիրը Շատոբրիանը կոչեց ՙԿոնսերվատոր՚եւ, հարելով պահպանողական գաղափարների, կարեւոր խնդիր համարեց Բուրբոնների դինաստիայի վերականգնումը:
Եվրոպական լուսավորության եւ Ֆրանսիական հեղափոխության կողմից առաջ քաշվող անհատականության, առաջընթացի եւ ռացիոնալիզմի գաղափարներին պահպանողականության հիմնադիրները հակադրեցին պետական իշխանության, մասնավորապես թագավորական իշխանության` աստվածային բնույթի մասին գաղափարը,Պահպանողականության կարեւորագույն հասկացություններից Է ՙբնական արիստոկրատիան՚, որի մեջ, ըստ Բերքի, ընդգրկվում են ոչ միայն ազնվականները, այլ նաեւ հարո
ւստ գործարարները, կրթված անձինք, գիտնականները, դերասանները եւ այլն: Հեղափոխական ՙանհեթեթություններից՚ խուսափելու համար, ըստ Բերքի, պետությունը ղեկավարելու իրավունքը պատկանում է ազնվականությանը (ոչ միայն փողով), այլ ոչ թե ՙսափրիչներին: Մարդկանց մտավոր եւ ֆիզիկական զարգացման աստիճանների բնական անհավասարությունը պահպանողականությունը համարում է քաղաքականության աքսիոմ:
Այդ ժամանակաշրջանին է վերաբերվում նաեւ պետության օրգանական տեսության մշակումը: Համաձայն դրա, պետությունը համեմատվում Է անհատներից անկախ գոյություն ունեցող եւ նրանց վրա իշխող էակի հետ:
Պահպանողականության փիլիսոփայության ելակետն է այն դրույթը, ըստ որի մարդու ճակատագրի վրա իր հետքն Է թողել նրաՙառաջին մեղքը: Մարդը չի գիտակցումՙլավի՚ եւ ՙվատի՚ միջեւ տարբերությունները: Նա ոչ միայն ընդունակ չէ վերափոխել հասարակական կյանքն, այլ նաեւ չպետք Է ձգտի դրան: Այդ ձգտումը պահպանողականները համարում են բ
ռնության գործադրում հասարակական զարգացման բնական օրինաչափությունների նկատմամբ: 20-րդ դարի հայտնի
պահպանողական Ռ.Կերկը գտնում էր, որ մարդու էությանը պատճառած
նման վնասվածքների հետեւանքով հնարավոր չէ աշխարհը վերափոխել նրա իսկ քաղաքական գործունեությամբ: Անհատն, ըստ պահպանողականների, ինքնուրույն կերպով արժեք չի ներկայացնում եւ ամբողջությամբ կախված է պահպանողական կարգ ու կանոնի օժանդակությունից: Պահպանողականների կարծիքով, քաղաքական սկզբունքները պետք է հարմարեցնել ազգային ավանդություններին, սովորույթներին եւ հասարակական-քաղաքական ինստիտուտների արդեն արմատավորված ձեւերին: Բերքի խոսքերով, հասարակության նպատակն է ոչ թե թվացող ազատությունների հորինումը, որը հանգեցնում է համընդհանուր անար-
խիայի, այլ արդեն գոյություն ունեցող, ավանդությունների վրա հիմն
ված կապերի խզումը եւ նորի ստեղծումը, իսկ մյուս կողմից` նախկին համակարգի կենսունակ տարրերի փոխանցումը նորին: Պատմական փորձը ցույց Է տալիս, որ անգամ արմատական սոցիալական հեղափոխությունները  ֆրանսիական եւ ռուսական պահպանեցին ազգային ավանդությունների, սովորույթների զգալի մասը, որը կազմում Էր ազգային գիտակցության հիմքը: Ինչպես գրում է բրիտանացի տեսաբան
Գելները`ՙ19-րդ եւ 20-րդ դարերի մարդը ոչ թե ուղղակի ինդուստրալիզացվեց, այլ ինդուստրալիզացվեց որպես գերմանացի, ռուս կամ ճապոնացի...՚:
Պատմությունը արդեն գոյացածի եւ դրան զուգահեռ առաջացող
տարրերի միասնությունն է: Պահպանողականներն այդ երկու գործընթացներից նախապատվությունը տալիս են առաջինին: Պահպանողականությունն ընդունում է իրականությունը` հիմնական շեշտը դնելով ավանդական կանոնների, նորմերի, սոցիալական եւ քաղաքական կառուցվածքների ու ինստիտուտների պահպանման անհրաժեշտության վրա:

Պահպանողականների ավանդական վերաբերմունքը դրսեւորվում է նաեւ բարեփոխումների անցկացման հարցում: Դրա համաձայն` բոլոր բարեփոխումներն ու փոփոխությունները չպետք է խախտեն բնականոն զարգացման ընթացքը, այլ ուղիներ պետք է մշակեն արդիականացման համար: Այդ կապակցությամբ, պահպանողականությունը բարեփոխումները բաժանում է երկու խմբի`
1. Ավանդական իրավունքների եւ սկզբունքների վերականգնմանն
ուղղված բարեփոխումներ:
2. Հեղափոխության կանխմանն ուղղված բարեփոխումներ: Ընդ որում, հաճախ առանձնացվում են ՙբարեփոխում՚ եւ ՙվերափոխություն՚ հասկացությունները: Վերափոխումն, ըստ պահպանողականների, ձեւափոխում Է օբյեկտի էությունը, իսկ բարեփոխումը, համարվելով անխուսափելի, չի դիպչում օբյեկտի արմատներին: Բարեփոխումը պահպանողականությունը գնահատում է որպես ՙանխուսափելի
չարիք, որն անհրաժեշտ է անցկացնել ՙվերեւից՚` աստիճանաբար եւ առանց շտապողականության, այլ ոչ թե ՙամբոխի մեթոդներով՚` ներքեւից՚:
19-րդ դ. երկրորդ կեսից պահպանողականության զարգացմա
ն հիմնական միտումը բնորոշվում Է դրամատերերի եւ ազնվականության միջեւ կնքված դաշինքով: Դրա հետ մեկտեղ աոաջ է գալիս պահպանողականների մի խումբ, որը ձգտում է ընդլայնել այդ գաղափարախոսության սոցիալական հիմքը` տարածելով այն գյուղացիների, արհեստավորների եւ առեւտրականների միջավայրում: Սոցիալական ուղղվածությամբ աչքի են ընկնում 1841-1846թթ. Անգլիայի պահպանողական կառավարության ղեկավար Ռ.Փիլի, Գերմանիայի կանցլեր Օթթո ֆոն Բիսմարկի բարեփոխումները: Նրանք համարում էին, որ պահպանողականներն
ավելի հեշտությամբ կարող են հաղթահարել սոցիալական պրոբլեմները, քան լիբերալները: Սակայն սոցիալական քաղաքականությունն իրենց կողմից դիտվում էր ոչ թե որպես սոցիալական ապահովության համակարգի ստեղծում, այլ` պետության բարեգործություն: Այս ժամանակաշրջանում որոշ գաղափարների ընդունումով ազատ շուկայական հարաբերություններ, ներկայացուցչական համակարգի զարգացում, իշխանության մարմինների ընտրություն, պառլամենտարիզմ, քաղաքական եւ գաղափարախոսական պլյուրալիզմ, անհատականության
զարգացում եւ այլն) պահպանողականությունն ընդհուպ մոտեցավ
դասական լիբերալիզմին:

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո պահպանողականության միջազգային կենտրոնը Եվրոպայից տեղափոխվեց ԱՄՆ: Պահպանողականության զարգացման խնդիրն այստեղ իր վրա վերցրեց մտավորականների մի խումբ, որը պատկանելով ակադեմիական միջավայրին` սերտ կապերի մեջ էր գործարար աշխարհի ու քաղաքական ոլորտի գործիչների հետ: Այս խմբի մեջ էին մտնում ԱՄՆ ապագա պետքարտուղար Հ.Քիսինջերը. հայտնի քաղաքական գործիչ Ռ.Բաթլերը եւ
ուրիշներ:
Ցանկանալով հաղթանակած դուրս գալ սառը պատերազմից եւ ձախ՚ հեղափոխական ուժերի դեմ պայքարից` ամերիկյան պահպանողականները կրկին վեր հանեցին Է.Բերքի ժառանգությունը: Բավական տարածվա
ծ դարձավ այն դրույթը. ըստ որի համաշխարհային հեղափոխության վտանգը պետք է հաղթահարել ոչ թե դիմելով ավելի ձախ քայլերի կամ ծայրահեղ աջ հակազդեցության, այլ պահպանելով եւ ամրապնդելով արեւմտյան հասարակությունների ազատ հաստատությունները: Ըստ այդ գաղափարի կողմնակիցների, համաշխարհային
հեղափոխությունից դուրս մնացած երկրներն ազատությունը պահպանելու ճանապարհով միայն կարող են մրցակցել ստեղծված ամբողջատիրական ռեժիմների հետ եւ թուլացնել դրանք: Կոմունիզմի տարածմ
ան վտանգի աոջեւ Բերքի կոնսերվատիզմը,լինելով ավելի ճկուն, հնարավորություն տվեց որոշակի շփման եզրեր գտնել լիբերալիզմի հետ: Դրանով հիմք դրվեց այդ երկու գաղափարախոսությունների հետագա համաձայնությանը: Միաժամանակ, այս շրջանում Է, որ պահպանողականներն ազատ շուկայի պայմաններում ընդունեցին պետության կարգավորիչ դերի անհրաժեշտությունը« կոնկրետ պայմաններից ելնելով արդյունաբերության որոշ ճյուղերի ազգայնացման հնարավորությունը, սոցիալական սպասարկման ոլորտի ընդլայնման կարեւորությունը« ինչպես նաեւ
փորձեցին արդեն բանվոր դասակարգի միջոցով ընդլայնել պահպանողական կուսակցությունների սոցիալական հիմքը:
20-րդ դարի 70-ականներին բարձրացավ ավանդական կողմնորոշում ունեցող աջ պահպանողականության դերը: Արեւմտյան գաղափարախոսության թեքումը դեպի աջ տեղի ունեցավ ձախերի` կոմունիստների, սոցիալ-ժողովրդավարների եւ ձախ լիբերալների գաղափարախոսության ճգնաժամի պայմաններում: Դրա հիմնական պատճառը 1973-1974թթ, տնտեսական ճգնաժամն էր, որը պատրանքի վերածեց տնտեսական գործընթացների կարգավորման հնարավորության գաղափարը:
Այդ ժամանակաշրջանում Եվրոպայի մի շարք երկրներում առաջացան
պահպանողական կուսակցություններ: Այն, որ բնակչության լայն զանգվածներն ընդունում էին պահպանողականության գաղափարներն ու սկզբունքները, վկայում են Ռ.Ռեյգանի հաղթանակները ԱՄՆ նախագահական ընտրություններում« Անգլիայի պահպանողական կուսակցության ղեկավար Մ.Թետչերի կառավարության երկարատեւ իշխանությունը, խորհրդարանական եւ տեղա
կան իշխանության մարմինների ընտրությունների արդյունքները ԳՖՀ-ում« Իտալիայում, Ֆրանսիայում:
Ընդհանրապես, պահպանողականության կարեւորագույն տարրերից
է արմատական գաղափարախոսությունների եւ հասարակական տեսությունների նկատմամբ քննադատական վերաբերմունքը: Մատնանշելով
պահպանողականների այդ մոտեցումը` քաղաքագետները նկատի ունեն այն, որ պահպանողականները աբստրակտ սխեմաներին նախընտրում են պրագմատիզմը եւ կոմպրոմիսը: Նրանք դեմ են բոլոր տեսակի գաղափարախոսությունների բացարձակացմանը, հատկապես` գործնականում դրանք կուրորեն կիրառելուն:
ժամանակակից պահպանողականության, հատկապես նրա աջ թեւի բնորոշ գծերից Է հավատարմությունը կրոնական ավանդականությանը:
Արդի հասարակության բացասական երեւույթների հիմնական պատճառը նրա կողմից ավանդական արժեքների անտեսումն էր, որոնցից կարեւորագույնը կրոնական արժեքն էր: Պահպանողականության ներկայացուցիչների պնդումով, դրա թերագնահատումը ստիպեց հրաժարվել մարդու ՙսկզբնական մեղքի՚ հայեցակարգից եւ դիտել այն որպես ՙբոլոր եր
եւույթների չափանիշ՚` ընդգծելով մարդու միայն բարի բնույթը: Քանի որ, ըստ պահպանողականների, միայն ֆիզիկական եւ զգացմունքային աշխարհը համարվեց միակ իրականը, սկսվեց կրոնի
անկումը եւ, դրան զուգահեռ, մատերիալիզմի եւ ռացիոնալիզմի ազդեցության աճը: Հանդես գալով ավանդականության վերականգնման օգտին` պահպանողականներն այդ գործընթացի միջանկյալ ինստիտուտներ են համարում ընտանիքը, համայնքը, եկեղեցին:
Սակայն ավանդական արժեքները ժամանակակից պահպանողականության կողմից տարբեր երկրներում մեկնաբանվում են տարբեր կերպ: Այսպես, ԱՄՆ պահպանողականների մեծամասնությունն իրեն համարում է բողոքական ֆունդամենտալիզմի կողմնակից, մոլեռանդ է եւ թշնամանքով է ընդունում այլախոհությունը: Որոշ արեւմտաեվրոպական երկրների պահպանողականներ հարում են այլ դիրքորոշման: Օրինակ, Գերմանիայի եւ Ֆրանսիայի շատ պահպանողականներ իրենց խնդիրը համարում են հնագույն Եվրոպայի ոգու վերածնունդը, որում միահյուսվել էին հունական, լատինական, կելտական, գերմանական եւ սլավոնական մշակույթները: Վերադարձը հնին դիտվում է որպես հեթանոսական Եվրոպայի արժեքների վերակենդանացում: Նրանց կարծիքով, քրիստոնեական մոնոթեիզմը հավասարեցնում է բոլոր հավատացյալներին, հեղափոխական երանգներ տալիս եվրոպական գիտակցությանը:

Հեթանոսությունը գայթակղում է իր պոլիթեիզմով, որը, պահպանողականների կարծիքով, հիմք է հանդիսանում պլյուրալիզմի համար:
Ի տարբերություն լիբերալների, որոնք մարդուն դիտում են որպես շղթայված, բայց ազատության արժանի էակ, պահպանողականները գտնում են, որ քաղաքացիական ազատությունները պետք է խարսխվեն հենց ավանդությունների եւ պատմական հաջորդականության շղթաների վրա: Պահպանողականների աչքում պետությունը օրենքի եւ բարոյականության պաշտպանն է: Առանց ուժեղ պետության` հասարակությունը կարող է հայտնվել անարխիայի գրկում: Սակայն ուժեղ պետությունը կարող է գործիք դառնալ անհատական ազատությունը ճնշելու համար:
Այդ պատճառով պահպանողականության տեսաբաններն ընդգծում են մարդկանց ավելի փոքր միավորումների ձեւավորման կարեւորությունը, որոնք կազդեն պետության վրա: Միաժամանակ, նրանց կարծիքով, հասարակական կազմակերպությունները չպետք է աչքի ընկնեն բարձր քաղաքական ակտիվությամբ եւ դրանով հակադրվեն կուսակցություններին կամ խորհրդարանին: Սակայն անհրաժեշտ է ընդլայնել այդ կազմակերպությունների լիազորություններն իրենց գործունեության ոլորտներում, որպեսզի տվյալ բնագավառները հնարավորինս զերծ մնան պետության միջամտությունից:

Ըստ պահպանողականների, մարդու իրավունքները կրում են միաժամանակ բնական եւ սոցիալական բնույթ: Բնական` որովհետեւ մարդը ստեղծված է Աստծո կողմից որպես բնության կարեւորագույն տարրերից մեկը եւ սոցիալական` որովհետեւ իր իրավունքները մարդը կարող է օգտագործել միայն կազմակերպված հասարակության շրջանակներում:
Այն դեպքում, երբ պահպանողականները կանգնում են անհատ կամ հասարակություն երկընտրանքի առջեւ, նրանք նախապատվությունը տալիս են երկրորդին: Նրանց կարծիքով, առանձին անհատի իրավունքները երաշխավորված են այնքանով,  որքանով որ նա պատկանում է այս կամ այն (պատմական, էթնիկական եւ այլն) հանրույթին:

 


Интересные факты из религии.
vardan22




1.     
В америке в 70-х годах минувшего столетия свирепствовала религиозная община "Небесные врата", большинство поклонников которой были программисты. Ее суть заключалась в том, что Бог и Люцифер - это два командира враждующих экипажей, сражащихся на космических кораблях за право обладать землей. У жителей земли только один выход из этой борьбы. Они должны переселиться в другое измерение путем самоубийства.

2.      Джайны - одно из древнейших религиозных учений в индии. Сегодня у него более 5 млн. последователей. Главный ее принцип - не принести вреда всему живому. Поэтому члены религиозной общины не берут оружия в руки и не едят мяса. Даже воздух они вдыхают через марлевый фильтр чтобы не погубить какую-нибудь мошку случайно. А дорогу перед собой метут специальной метлой с этой же целью. Существует ответвление "шветамбары" или одетые светом. Они не носят вообще никакой одежды. Джайны очень воздержаны в пище. Уморить себя голодом - признак высокой силы духа и святости. При этом они занимаются ростовщичеством и до нитки обирают своих должников.

3.      Сказания о конце света существуют в большинстве религий. Так во многих верованиях южноамериканских индейцев говорится о Потопе и Всемирном Пожаре. Например у гватемальских индейцев племени Кича в "Священной книге" повествуется о льющейся с неба пылающей смоле, посланном Хура-каном - богом страха.

4.      Подробное описание Христианского конца света дано Иоанном богословом в его знаменитом "Апокалипсисе" или "Откровении". Иоанн в своих работал не описывал какие-либо события, уже случившиеся в прошлом, и не предсказывал каких-либо конкретных событий, которые должны произойти в будущем. Его труды - это переработка большого количества Апокалипсисов, написанных в его времена. На сегодняшний день найдено 15 Апокалипсисов тех времен, так и не ставших каноническими.

5.      Одному из ответвлений христианства в Новой Гвинее скоро исполнится 80 лет. Согласно созданному культу белые удалили из Евангелия те места, где говорилось, что Иисус был папуасом. При втором пришествии Христа все папуасы станут господами, а белые - их рабами.

6.      Индийцам не чуждо и представление о нескольких солнцах, загорающихся в конце юги. Например, в главе 185 «Махабхараты», повествующей о битве Рамы и Бхишмы, рассказывается о том, как противники использовали два орудия Брахмы, которые, встретившись в небе, засияли, подобно двум солнцам, «как бы показывая, что произойдет в конце юги».

7.      В 1774 году в США некая Энн Ли создала общину шейкеров (трясунов). «Матушка Ли» утверждала, что любовь к Богу должна выражаться в плясках до изнеможения. Молва утверждала, что, наплясавшись, шейкеры в темноте предаются всеобщему греху, а рожденных после этого детей воспитывают совместно. Конечно, такая экстравагантность нравилась далеко не всем, так что сегодня в общину шейкеров входят всего семь человек в штате Мэн.

8.      Самая короткая глава Библии - Псалом 117.

9.      Когда папа Римский предложил Микеланджело "прикрыть" нагие тела во фреске "Страшный суд" на алтарной стене Сикстинской капеллы, тот ответил: "Пусть папа исправит мир, а я исправлю картину за пять минут".

10.  У древнегреческого бога войны Ареса было четыре коня: Блеск, Ужас, Пламя и ... Шум.

11.  О трех эпохах говорят и религиозные тексты древних индийцев. Индийцы считают, что Вселенная три раза изменяется во время каждого мирового периода (кальпы): она переходит из состояния созидания и становления в состояние продолжительного существования и затем — разрушения. Но в отличие от зороастрийцев индийцы оперируют гораздо более продолжительными сроками.

12.  Католиков в мире больше, чем всех остальных христиан вместе взятых.

13.  Учёные обнаружили, что орган счастья находится за лобной частью черепа. У буддистов это место хорошо развито.

14.  Норвежская лютеранская церковь предлагает всем приверженцам своей конфессии практически моментальное спасение души. Для того, чтобы избавиться от всех грехов и получить гарантированный пропуск в рай, требуется всего лишь двенадцать секунд. Именно столько времени требуется на прочтение особой молитвы.

15.  Оставшиеся 9 тысяч лет зороастрийцы разбивают на три эпохи борьбы этих изначальных сил творения. Вначале, по их представлениям, три тысячи лет Ахурамазда творил материальный мир — небо, затем воду и под конец человека. Ангро-Манью творил злых духов — дэвов и воплощал зло в материальном мире — создал зиму, разрушительные явления природы и чудовищ. В следующие три тысячи лет Ангро-Манью ворвался с созданными чудовищами в материальный мир. Он послал змея Ами, который убил первого человека Гайомарта. Но из семени первочеловека снова возродились люди. Силы Ахурамазды победили зло и заключили Ангро-Манью под землю. Но и оттуда он продолжал вредить. Он обучил черных магов колдовству, наслал на людей болезни, старость и смерть.

16.  Согласно учению зороастрийцев верховный бог-творец Ахурамазда определил срок существования Вселенной в 12 000 лет. В первые три тысячи лет Ахурамазда создал духовный мир и свет. В это время Ангро-Манью — зороастрийский Дьявол не соприкасался с духовным миром* он существовал вне его. Затем в мир пришло зло, тогда явился и Ангро-Манью. Началось вселенское противостояние добрых сил.(Ахурамазды) и сил зла (Ангро-Манью).

17.  Наиболее древние тексты предсказаний о Конце Света дает Авеста — священная книга древнеиранской религии зороастризма. Религиозные воззрения зороастрийцев восходят к общему арийскому, индоевропейскому источнику, поэтому зороастрийская эсхатология имеет параллели в эсхатологии других индоевропейских народов. Зороастризм впоследствии на территории Ирана был вытеснен исламом, но он и сегодня является действующей религией среди народности парсов в Индии. Зороастрийская эсхатология и учение о противоборстве сил добра и зла имели большое влияние на подобные учения, ставшие составной частью христианства, ислама, манихейства.

18.  Как правило, наступление Конца Света связывают с приходом мессии — Иисуса Христа, Саошьянта (в зороастризме), Майтрея (в буддийской мифологии), Машиаха (в иудаизме). Мессия приходит, чтобы победить зло и совершить Страшный суд. Фоном Страшного суда является мировая катастрофа — разрушение мира, потоп, мировой пожар и т.п. После очищения мир вновь возрождается.

19.  Верховный шаман Сибири Тойзин Бергенов заявил о готовности очистить здание Госдумы от злых духов. Шаман считает, что православные ритуалы недостаточны для того, чтобы избавить Думу от тёмных сил.

20.  Региональный Союз пенсионеров и молодежная организация "Модем" собирают подписи за установку в Пензе скульптуры Иисуса Христа, не имеющую выраженной конфессиональной принадлежности.

21.  У лидера мормонов Брайама Янга было 27 жен и 57 детей от 16 жен.

22.  Житель Индии обратился в суд за юридическим признанием своего "святого статуса", потому что, по его словам, он является Богом. Индиец потребовал, чтобы суд официально признал его святость и передал бразды правления страной и ООН в его руки. 30-летний Дхармендра Мишра послал в Бомбейский суд прошение, в котором написал: "Я Вишну, я Будда, я Иисус Христос. Я знаю все, что происходит вокруг". По словам индийца, его жена - никто иная как богиня счастья Лакшми, и она помнит все свои прошлые жизни. Несмотря на то, что Мишра даже выразил готовность пройти тест на бессмертность, заявив, что, выпив цианисто-водородной кислоты, останется живым, суд не счел его прошение достойным внимания. Как заметил судья, рассмотрение подобных дел не входит в его юрисдикцию.

23.  Самое популярное в мире имя - Мухаммед.

24.  Католические священники, умершие во время секса : Лео VII (936-9) умер от сердечного приступа, Джон VII (955-64) - избит до смерти мужем женщины, с которой он находился в это время, Джон ХIII (965-72) был также убит ревнивым мужем, Паул II (1467-71) умер во время бесчинства с мальчиком-пажом.

25.  Части Библии переведены на 2212 языков. Библия целиком напечатана на 366 языках; еще на 928 языках напечатан только Новый Завет, а еще на 918 - хотя бы по одной части Библии.

26.  Светлана Сальникова — писательница и исследователь непознанного — изучила апокрифические Евангелия. Вывод оказался сенсационным: после распятия Христу удалось добраться до Индии, где он прожил долгую жизнь и был похоронен в городе Сринагаре. По своим разысканиям Светлана Павловна написала книгу “После воскресения, или Тайны новозаветных Евангелий”.

27.  Древние ирландцы называли рай "местом, где много жареной свинины".

28.  Первая реклама была напечатана в Англии в 1477 году. Это была реклама молитвенной книги.

29.  В мусульманстве существует 99 имен Аллаха.

30.  Ислам насчитывает пять основных столпов. Первый - иман, слова "Нет бога кроме Аллаха, и Магомет пророк его". Второй - салят, ежедневная молитва. Третий - саум, пост в праздник Рамадан. Четвертый - закят, ежегодное пожертвование сороковой части дохода в пользу бедных. Пятый - хадж, паломничество в Мекку.

31.  В римско-каталической церкви высшие епископы называются ... приматами. Именно по этой причине, первая классификация животного мира, созданная Карлом Линнеем, была предана анафеме.

32.  В начале XX века православной церковью была дана рекомендация следующего содержания: "При наречении новорожденной именем следует иметь в виду, что святые Инна и Римма ... были мужчинами".

33.  Щекотка была запрещена законом в некоторых древних странах Востока, так как считалась греховным возбуждающим занятием.

 


Страны мира и их столицы.
vardan22



         

Австралия – Канберра

  1. Австрия – Вена
  2. Азербайджан – Баку
  3. Албания – Тирана
  4. Алжир – Алжир
  5. Ангола – Луанда
  6. Андорра – Андорра-Ла-Велья
  7. Антигуа и Барбуда – Сент-Джонс
  8. Аргентина – Буэнос-Айрес
  9. Армения – Ереван
  10. Афганистан – Кабул
  11. Багамы – Нассау
  12. Бангладеш – Дакка
  13. Барбадос – Бриджтаун
  14. Бахрейн – Манама
  15. Беларусь – Минск
  16. Белиз – Бельмопан
  17. Бельгия – Брюссель
  18. Бенин – Порто-Ново
  19. Болгария – София
  20. Боливия – Ла-Пас
  21. Босния и Герцеговина – Сараево
  22. Ботсвана – Габороне
  23. Бразилия – Бразилиа
  24. Бруней – Бандар-Сери- Багаван
  25. Буркина Фасо – Уагадугу
  26. Бурунди – Бужумбура
  27. Бутан – Тхимпху
  28. Вануату – Порт-Вила
  29. Ватикан – Ватикан
  30. Великобритания – Лондон
  31. Венгрия – Будапешт
  32. Венесуэла – Каракас
  33. Восточный Тимор – Дили
  34. Вьетнам – Xаной
  35. Габон – Либревиль
  36. Гаити – Порт-о-Пренс
  37. Гайана – Джорджтаун
  38. Гамбия – Банжул
  39. Гана – Аккра
  40. Гватемала – Гватемала
  41. Гвинея – Конакри
  42. Гвинея-Бисау – Бисау
  43. Германия – Берлин
  44. Гондурас – Тегусигальпа
  45. Гренада – Сент-Джорджес
  46. Греция – Афины
  47. Грузия – Тбилиси
  48. Дания – Копенгаген
  49. Джибути – Джибути
  50. Доминика – Розо
  51. Доминиканская Республика – Санто-Доминго
  52. Египет – Каир
  53. Замбия – Лусака
  54. Зимбабве – Xараре
  55. Израиль – Иерусалим
  56. Индия – Дели
  57. Индонезия – Джакарта
  58. Иордания – Амман
  59. Ирак – Багдад
  60. Иран – Тегеран
  61. Ирландия – Дублин
  62. Исландия – Рейкьявик
  63. Испания – Мадрид
  64. Италия – Рим
  65. Йемен – Сана
  66. Кабо-Верде – Прая
  67. Казахстан – Астана
  68. Камбоджа – Пномпень
  69. Камерун – Яунде
  70. Канада – Оттава
  71. Катар – Доха
  72. Кения – Найроби
  73. Кипр – Никосия
  74. Киргизия – Бишкек
  75. Кирибати – Баирики
  76. Китай – Пекин
  77. Колумбия – Санта-Фе-де-Богота
  78. Коморы – Морони
  79. Конго (Республика) – Браззавиль
  80. Конго (Демократическая Республика) – Киншаса
  81. Коста-Рика – Сан-Xосе
  82. Кот-д'Ивуар – Ямусукро
  83. Куба – Гавана
  84. Кувейт – Эль-Кувейт
  85. Лаос – Вьентьян
  86. Латвия – Рига
  87. Лесото – Масеру
  88. Либерия – Монровия
  89. Ливан – Бейрут
  90. Ливия – Триполи
  91. Литва – Вильнюс
  92. Лихтенштейн – Вадуц
  93. Люксембург – Люксембург
  94. Маврикий – Порт-Луи
  95. Мавритания – Нуакшот
  96. Мадагаскар – Антананариву
  97. Македония – Скопье
  98. Малави – Лилонгве
  99. Малайзия – Куала-Лумпур
  100. Мали – Бамако
  101. Мальдивы – Мале
  102. Мальта – Валетта
  103. Марокко - Рабат
  104. Маршалловы Острова – Маджуро
  105. Мексика – Мехико
  106. Мозамбик – Мапуту
  107. Молдавия – Кишинев
  108. Монако - Монако
  109.  Монголия – Улан-Батор
  110. Мьянма – Найпьидо
  111. Намибия – Виндхук
  112. Науру - официальной столицы не имеет
  113. Непал – Катманду
  114. Нигер – Ниамей
  115. Нигерия – Абуджа
  116. Нидерланды – Амстердам
  117. Никарагуа – Манагуа
  118. Новая Зеландия – Веллингтон
  119. Норвегия – Осло
  120. Объединенные Арабские Эмираты – Абу-Даби
  121. Оман – Маскат
  122. Пакистан - Исламабад
  123. Палау – Мелекеок
  124. Панама – Панама
  125. Папуа-Новая Гвинея – Порт-Морсби
  126. Парагвай – Асунсьон
  127. Перу – Лима
  128. Польша – Варшава
  129. Португалия – Лиссабон
  130. Россия – Москва
  131. Руанда – Кигали
  132. Румыния – Бухарест
  133. Сальвадор – Сан-Сальвадор
  134. Самоа – Апиа
  135. Сан-Марино – Сан-Марино
  136. Сан-Томе и Принсипи – Сан-Томе
  137. Саудовская Арабия – Эр-Рияд
  138. Свазиленд – Мбабане
  139. Северная Корея – Пхеньян
  140. Сейшелы – Виктория
  141. Сенегал - Дакар
  142. Сент-Винсент и Гренадины – Кингстаун
  143. Сент-Китс и Невис Бастер
  144. Сент-Люсия – Кастри
  145. Сербия – Белград
  146. Сингапур – Сингапур
  147. Сирия – Дамаск
  148. Словакия – Братислава
  149. Словения – Любляна
  150. Соединенные Штаты Америки – Вашингтон
  151. Соломоновы Острова – Xониара
  152. Сомали – Могадишо
  153. Судан – Xартум
  154. Суринам – Парамарибо
  155. Сьерра-Леоне – Фритаун
  156. Таджикистан – Душанбе
  157. Таиланд – Бангкок
  158. Танзания – Додома
  159. Того – Ломе
  160. Тонга – Нукуалофа
  161. Тринидад и Тобаго – Порт-оф-Спейн
  162. Тувалу – Фунафути
  163. Тунис - Тунис
  164. Туркмения – Ашхабад
  165. Турция – Анкара
  166. Уганда – Кампала
  167. Узбекистан – Ташкент
  168. Украина – Киев
  169. Уругвай – Монтевидео
  170. Федеративные Штаты Микронезии – Паликир
  171. Фиджи – Сува
  172. Филиппины – Манила
  173. Финляндия – Xельсинки
  174. Франция – Париж
  175. Xорватия – Загреб
  176. Центально-Африканская Республика – Банги
  177. Чад – Нджамена
  178. Черногория – Подгорица
  179. Чехия – Прага
  180. Чили – Сантьяго
  181. Швейцария – Берн
  182. Швеция – Стокгольм
  183. Шри-Ланка – Коломбо
  184. Эквадор – Кито
  185. Экваториальная Гвинея – Малабо
  186. Эритрея – Асмэра
  187. Эстония – Таллин
  188. Эфиопия – Аддис-Абеба
  189. Южная Корея – Сеул
  190. Южно-Африканская Республика – Претория
  191. Ямайка – Кингстон
  192. Япония - Токио
  193.  

Интересные законы других стран.
vardan22

В Йорке в Англии, до сих пор есть закон, разрешающий всякому отстреливать из лука попавшихся на глаза шотландцев. Кроме, воскресенья, когда все добропорядочные христиане должны отдыхать.
В Италии мужчине грозит арест, если он появится на улице в юбке.
Во Франции запрещается целоваться на железнодорожных путях.
Во Франции строжайше запрещено называть свинью "Наполеоном".
В Германии по закону подушка может считаться "пассивным" оружием.
В Англии до сих пор есть закон, который запрещает владеть телевизором всем, кто не имеет особой лицензии.
В Австралии каждый таксист обязан постоянно возить в багажнике охапку сена. В этой стране также владельцы баров обязаны заботиться о лошадях посетителей.
В провинции в Альберта в Канаде особым законом запрещено красить бревна на лесозаготовках. В городе Торонто запрещается таскать по улицам дохлых лошадей. Запрет действует только в воскресенье.
В Дании все машины должны ездить с включенными фарами, чтобы можно было отличить двигающуюся машину от запаркованной.
В Австралии запрещено составлять и читать гороскопы, а также заниматься гаданиями во всех видах. Закон считает это преступным колдовством.
В провинции Виктория на пляж Брайтон Бич можно купаться только в купальнике, который закрывает тело от горла до колен
В Канаде считается преступлением отдирать с тела пластыри на публике.
В провинции Онтарио автомобилистам запрещено ездить со скоростью более 80-ти километров в час. Велосипедисты, однако, имеют право обгона на всех дорогах.
В провинции Нова Скотия запрещается поливать лужайки во время дождя.
Во Франции под угрозой штрафа запрещено фотографировать полицейских и даже полицейские машины.
В Англии под угрозой крупного штрафа запрещается мочиться на публике. Единственное исключение, если мужчина делает это на заднее колесо своей машины - его правая рука при этом должна оставаться на капоте автомобиля.
В этой же стране самоубийство расценивается как тяжкое преступление.
В провинции Виктория в Австралии запрещается ходить в розовых штанах после полудня в воскресенье.
В Дании за заключенными признается право бежать из тюрьмы. Если их ловят, им не грозит никакого наказания.
В Англии детям до 10-лет запрещается смотреть на обнаженные манекены.
В Дании, прежде чем завести машину, вы должны:
1. проверить исправность фар, тормозов, руля и клаксона.
2. убедиться, что под ней нет детей.
В Австралии запрещено оставлять на улице машину с ключами внутри.
В Дании вы можете ездить на машине только в том случае, если перед ней двигается кто-нибудь с флажком, чтобы предупредить конные повозки о приближении автомобиля.
В австралийской провинции Виктория менять электрические лампочки в домах разрешается только электрикам, имеющим специальную лицензию.
В Канадской провинции Альберта выпущенным из тюрьмы преступникам до сих пор полагается заряженный пистолет и конь, чтобы они "могли покинуть город".
В Англии есть также очень строгий закон, запрещающий вывешивать кровать из окна.
В провинции Нью Брансвик в Канаде запрещено “ездить по дорогам на автомобиле”.
В Англии всем мужчинам, начиная с 14-ти лет, до сих пор предписывается не меньше двух часов в неделю практиковаться в стрельбе из лука под надзором местного священника.
В Китае закон разрешает поступать в университет только "умственно развитым людям".


Интересные законы США
vardan22


В городе Элко в Неваде по улицам можно ходить только в маске.
В Балтиморе не разрешается приходить в театр со львами.
В гроде Литтл Рок в Арканзасе запрещается выгуливать коров на главной улице после часа дня в воскресенье.
В городе Пенсакола во Флориде жителям предписывается всегда иметь при себе не меньше 10-ти долларов.
В Миннесоте вам грозит попасть в тюрьму за то, что вы спите голым.
В Лос Анжелесе существует постановление, запрещающее купать одновременно двух младенцев в одной и той же купели.
В Пенсильвании не разрешается, чтобы в доме вместе проживали более 16-ти женщин (по мнению законодателей - 17 женщин - это уже бордель). Закон, однако, позволят совместно жить 120-ти мужчинам.
В городе Зайон в Иллонойсе запрещается давать зажжёные сигары кошкам, собакам и другим домашним животным.
В городе Экселзиор Спрингс в Монтане считается преступлением бросаться мячами.
В Нью Орлеане нельзя привязывать крокодилов к гидрантам.
В городе Пуебло одуванчики считаются запретным растением.
В Айдахо запрещено рыбачить, сидя на верблюде.
В Канзасе все пешеходы, пересекающие дорогу ночью, должны носить световые отражатели.
В Алабаме запрещено водить машину с завязанными глазами.
В городе Лафайет в Калифронии считается преступлением плеваться в пределах метра от других людей.
В Сан Франциско запрещается выпускать на улицу слонов, если только их не ведут на поводке.
Если вы в Техасе, даже не думайте стрелять по бизонам со второго этажа отеля.
В Северной Дакоте считается преступлением ложиться спать, не сняв ботинок.
В Оскфорде в Огайго женщинам нельзя раздеваться, стоя перед портретом мужчины.
В городе Мэнвилл в Нью Джерси особым постановлением запрещено предлагать сигареты и алкоголь животным в зоопарке.
В городе Провиденсе, Род Айланд, в магазинах запрещено по воскресеньям продавать зубную щетку и пасту одному и тому же покупателю.
В Голливуде есть особое постановление, запрещающее прогонять по улицам более двух тысяч овец.
В Нью-Хемпшире считается преступлением вписываться в отель под чужим именем.
В Клинтон Каунти в этом же штате под угрозой штрафа запрещается прислоняться к стенам зданий общественных учреждений.
В Сэнт Луисе запрещается сидеть на мостовой и распивать пиво из ведра.
В городе Колумбус в Джорджии запрещается рубить курам головы по воскересеньям.
В городе Чико в Калифорнии штраф до 500 долларов, грозит всякому, кто взорвет в пределах города ядерное устройство.
В городе Юрика в Иллинойсе, мужчинам, носящим усы, запрещается целовать женщин. В городе Гейлсбур, опять же в Иллинойсе под угрозой штрафа в 1000 долларов запрещается бить крыс бейсбольной битой.
В Небраске владельцам баров можно продавать пиво, только если в баре варится для посетителей суп.
В Гонолулу на Гавайях считается преступлением "приставать к птицам" в городских парках.
В Оклахома-Сити нельзя ходить по улицам задом, поедая на ходу гамбургер.
В городе Бексли в Огайо запрещено устанавливать игровые автоматы в туалетах.
В Индиане запрещено принимать ванны в период между Октябрем и Мартом.
В городе Вотерлу в Небраске брадобреям и парикмахерам запрещено есть лук с 7-ми утра до 7-ми вечера.
В той же Небраске, где и моря и в помине нет, запрещается ловить китов.
В Хартфорде в Коннектикуте запрещено переходить дорогу на руках.
В Логан Каунти в этом же штате считается преступлением целовать женщину, пока она спит.
В штате Нью-Йорк вам грозит штраф, если вы будете разговаривать в лифте, даже со знакомыми людьми.
В Северной Каролине останавливающиеся в отелях пары должны жить в номерах с двумя кроватями, поставленными на растоянии не меньше полуметра друг от друга. Заниматься сексом на полу между кроватями строжайше запрещено.

В городе Форест-Сити в этом же штате издано специальное постановление для автомобилистов. Подъехав к городской черте, они должны обязательно остановиться и доложить о себе по телефону в муниципалитет. Делается это для того, чтобы “дать время горожанам убрать с дороги лошадей”.
В Нью-Хемпшире в ресторанах и кафе запрещается стучать ногой, качать головой или настукивать пальцами по столу в такт музыке.
В Аризоне под угрозой штрафа запрещено класть спать осла в ванной.
Во Флориде женщине грозит штраф, если она заснет во время сушки волос.
В Кентуки женщинам запрещено ходить по шоссе в купальном костюме. Исключение - если ее сопровождают по крайней мере двое полицейских или если она вооружена палкой.
В Аризоне считается преступлением отказать человеку в просьбе дать стакан воды. В этом же штате незамужним женщинам запрещается рыбачить в одиночку. Если женщина замужем, она может ходить на рыбалку одна только по воскресеньям.
В городе Нью-Бритэн в этом же штате пожарные машины не могут ездить быстрее, чем со скоростью в 25 миль в час, даже если они едут на пожар.
В Денвере в Колородо официально запрещено давать соседям пользоваться своим пылесосом
В Делавере также запрещено летать над любыми водными резервуарами и ресурсами, если только "в самолете нет достаточных запасов воды и питья".
В Моухейв Каунти в Аризоне вора, попавшегося на краже мыла, предписывается мыть этим мылом до тех пор, пока оно не кончится.
В Алабаме под угрозой смертной казни запрещено посыпать рельсы железной дороги солью.
В этом же штате также считается преступлением носить мороженое в карманах, плеваться в присутствии женщин, носить в церковь наклеенные усы и появляться на улицах в маске.
В городе Джаспер в Алабаме муж не может колотить жену палкой, диаметр которого больше толщины его большого пальца на руке.
В Мобил в том же штате водителям запрещается гудеть проходящим мимо женщинам. Женщинам в этом городе также запрещается носить туфли на высоких каблуках.
Всех, однако, переплюнули муниципальные власти города Монтгомери в той же Алабаме. Они запретили пешеходам открывать на улицах зонты, чтобы не пугать лошадей.
В Калифорнии есть закон, гарантирующий жителям штата право загорать на солнце.
Во Флориде закон запрещает мыться под душем голым. В этом же штате считается преступлением заниматься оральным сексом или целовать грудь жены.
В городе Девон в этом же штате запрещается ходить задом после заката солнца.
В штате Нью-Йорк вам грозит штраф в 25 долларов, если вы на улице будете засматриваться на женщин. Закон особенно строг по отношению к тем, кто оборачивается вслед проходящим дамам. Мужчинам, которые были пойманы на этом дважды, предписывается надевать лошадиные шоры.
В городе Омаха в Небраске мужчинам запрещается брить волосы на груди.
В Неваде запрещено ездить по шоссе на верблюде.
В Арканзасе есть закон, который гласит - "Река Арканзас Ривер не может подниматься выше моста в городе Литтл Рок".
В Северной Каролине запрещается использовать слонов для вспашки полей.
В этом же штате оральный секс считается преступлением.
В городе Аннистон в Алабаме запрещено появляться в джинсах на главной улице.
На Аляске нельзя рассматривать лосей с самолета
В городе Хейден в Аризоне вам грозит штраф, если вы будете приставать к лягушкам.
В городе Меса в том же штате запрещается курить в переделах 5-ти метров от общественных учреждений. Исключение - если у вас есть особая лицензия.
В Монтане считается незаконным заниматься сексом в какой либо позиции, кроме "миссионерской".
В этом же штате женщине грозит тюрьма, если она вскроет почту мужа
В этом же штате считается не только грешным, но и преступным, облегчаясь в туалете в воскресенье, смотреть вверх).
В Арканзасе считается преступлением неправильно произнести название этого штата.
В этом же штате мужьям разрешается колотить жен. Единственное условие - чтобы они занимались этим не чаще раза в месяц.
В городе Файетвилл в этом же штате считается преступлением убивать "любое живое существо".
В городе Ки Вест в этом штате куры объявлены редким видом птиц, находящихся под охраной закона.
В городе Фарго в Северной Дакоте вам грозит тюрьма, если вы будете танцевать в шляпе
Во Флориде если вы оставите слона на улице на месте, предназначенном для парковки, вам придется платить за него как за запаркованный автомобиль.
В городе Ногалез в Аризоне особым постановлением запрещено носить подтяжки.
В городе Томбсоун в этом же штате мужчинам и женщинам старше 18-ти лет запрещено улыбаться, если у них отсутствует более одного переднего зуба.
В Мичигане женщина не может постричь волосы без предварительного согласия мужа.
В Пенсильвании всем водителям, оказавшимся на сельских дорогах ночью, предписывается останавливаться через каждую милю и стрелять из ракетницы, ждать 10 минут пока с дороги уйдет скот, который мог на ней оказаться, и затем ехать дальше.
В городе Килл Девил Хиллс в этом штате считается преступлением снимать руки с руля, когда вы едете на велосипеде.
Во Флориде, чтобы кататься на скейтборде, необходимо получить специальные права.
В Кларк Каунти в Неваде можно привозить оружие, только если оно зарегистрировано в полиции. Чтобы зарегистрировать оружие, его сначала нужно принести в местный полицейский участок.
В городе Барлингейм в том же штате запрещено плеваться - если только вы не на бейсбольном стадионе во время матча.
В Нью Джерси водителям нельзя самим заправлять машину. На всех заправках этим должен заниматься обслуживающий персонал.
В этом же штате запрещается парковать машину на хайвее.
В Колорадо запрещено ездить пьяным на лошади.
В городе Дюранго в Колорадо считается преступлением появиться на улице в одежде, присущей другому полу.
В городе Кейп Корал в этом же штате особым постановлением запрещено сушить белье на веревках.
В городе Волдвин парк в Калифорнии официально запрещено заезжать на велосипеде в бассейн.
В городе Лехай в Небраске издано блестящее по идиотизму распоряжение, официально запрещающее продавать дырки от бубликов.
В городе Гилфорд в Коннектикуте можно украшать елку на рождество только огнями белого цвета.
В Нью-Джерси под угрозой штрафа запрещается делать рожи полицейским.
В Аризоне запрещается держать дома больше одного вибратора или других подобных предметов.

На Аляске запрещается будить медведей, чтобы их сфотографировать, а также, выбрасывать живых лосей из самолета.
В Оклахоме под угрозой тюремного заключения запрещено дразнить собак, а также откусывать куски от чужого гамбургера.
В городе Прескотт в этом же штате строжайше запрещено въезжать на лошади по ступенькам перед зданием суда.
В городе Белмедир в Калифорнии муниципалитет вынес постановление, которое гласит "Собак запрещается пускать в общественные заведения, кроме как с владельцами на поводке."
В городе Соутерн Шоурз в этом же штате запрещается кататься на роликовых коньках по хайвеям.
Огайо особым законом запрещено предлагать рыбам спиртные напитки.
В Клинтон Каунти в этом же штате под угрозой штрафа запрещается прислоняться к стенам зданий общественных учреждений.
В Оклахоме собакам запрещено собираться в группы, числом три и более, если они не имеют специального разрешения, подписанного мэром города.
В этом же штате полиция не имеет права производить аресты по воскресеньям и на День независимости.
В Алабаме под угрозой смертной казни запрещено посыпать рельсы железной дороги солью.
В Небраске вам грозит арест, если ваше дите начнет икать во время службы в церкви.
В Литтл Рок в Арканзасе водителям нельзя гудеть в клаксон у мест, где продаются прохладительные напитки и бутерброды.
В Нью-Хемпшире запрещено собирать на пляжах выброшенную морем зелень.
В городе Кармел в Калифорнии считается преступлением есть мороженое, стоя на тротуаре.
В городе Бексли в Огайо, США запрещено устанавливать игровые автоматы в туалетах. В Нью-Хемпшире запрещается продавать одежду, чтобы заплатить долг казино.
В Бальтиморе запрещается швырять копны сена со второго этажа.
В Монтане нельзя показывать фильмы со сценами преступлений.
В городе Оттумва в Айове мужчина не может подмигивать женщине, если он с ней не знаком.
В Коннектикуте велосипедистам запрещено ездить со скоростью больше ста километров в час.
В Монтане семь индейцев, собравшихся вместе, считаются бандой, грозящей мирным жителям. В них можно стрелять без предупреждения.
В городе Лонг Бич в этом же штате официальным постановлением признано, что "гаражи строятся для автомобилей".
В городе Крескилл в Нью-Джерси все коты и кошки должны носить три колокольчика, чтобы "птицы всегда знали об их местонахождении".
В этом же городе запрещается ездить по воскресеньям на машинах черного цвета.
В городе Стерлинг в Колорадо запрещается выпускать кошек гулять, если они “не имеют сзади световых отражателей”.
В Хартфорде в Коннектикуте супругам запрещено целоваться по воскресеньям.
В Небраске вам грозит арест, если ваше дите начнет икать во время службы в церкви.
В Лос Анжелесе муж не имеет права бить жену ремнем шире двух дюймов, не получив от нее предварительного согласия.
На Гавайях запрещается вставлять в уши монеты.
В городе Волдвин парк в Калифорнии официально запрещено заезжать на велосипеде в бассейн.
В Аризоне под угрозой крупного штрафа запрещена охота на верблюдов. В этом же штате серьезным преступлением считается также срубить кактус - нарушителям закона грозит до 25-ти лет тюрьмы.
В Джоржии разрешается бить любого, кто оскорбляет вас бранными выражениями.
В городе Гейнсвилл в этом же штате издано специальное распоряжение, предписывающее “есть курицу руками”.
В Нью-Хемпшире всякая скотина, переходящая улицу, должна иметь "средство для сбора навоза".
В Калифорнии ни одно транспортное средство не может превышать скорость в сто километров в час, если оно едет без водителя.
В городе Крафорд в Нью-Джерси запрещается парковать катера и лодки на лужайках.
В Нью-Арке в этом же штате считается преступлением продавать мороженое после 6-ти вечера, если только покупатель не имеет особой справки от доктора.
В Монтане запрещено перевозить в кабине грузовика овец. Единственное исключение - если овцы едут в сопровождении пастуха.
В городе Блит в Калифорнии вы можете носить ковбойские сапоги только в том случае, если у вас есть не менее двух коров.
В городе Уайтхолл в Аризоне запрещается ездить на машине, на колесах которой висят сосульки. (откуда сосульки в Аризоне - там и зимой жарко…)
В Неваде вы вправе собственноручно повесить любого, кто застрелит собаку на вашем земельном участке.
В городе Льюис запрещается появляться на улице в штанах, "черезчур" облегающих ноги и талию.
В Оклахоме вам грозит тюрьма, если вы будете дразнить собак. В этом штате также женщинам запрещается самим стричь себе волосы, если они не имеют лицензии парикмахера.
В городе Найала в Неваде в барах и ресторанах посетители не имеют права угощать напитками более, чем трех человек в день.
В городе Глендейл в Аризоне запрещается водить машину задом.
В городе Глоуб в той же Аризоне нельзя играть на улицах с индейцами в карты.
В Калифорнии животным запрещается сношаться в пределах 500 метров от общественных заведений.
В Алабаме запрещено водить машину необутым. Закон, однако, позволяет ездить по встречной полосе, если включить фары.
В Коннектикуте запрещается выбрасывать использованные бритвы. В этом же штате никто, кроме слепых, не может ходить с белой тростью.
В городе Кукшефт в этом же штате официально запрещено ругаться нецензурными выражениями.
В Денвере ловцы бродячих собак перед очередной облавой должны "предупредить собак, повесив за три дня объявление на дереве в городском парке".
В Северной Каролине считается преступлением насвистывать на дырке от ключа.
В Атланте особым постановлением запрещается привязывать жирафов к телефонным столбам или уличным фонарям.
В Нью-Йорке тем, кто спрыгивает с крыш зданий, грозит смертная казнь (это самый верный способ самоубийства - если не разобьешься - сожгут на электрическом стуле.)
В Северной Каролине есть закон, гласящий - "если неженатые мужчина и женщина как супруги вместе вписываются в один номер в отеле, они объявляются мужем и женой".
На Аляске запрещается поить спиртными напитками лосей.


Ի՞նչ անուններ են նախընտրում հայերը
vardan22

2008թ. ընթացքում հանրապետությունում ծնված նորածիններին առավել հաճախ տրվել են Միլենա և Նարեկ անունները։ Ի դեպ, այս անունները նախորդ տարի ևս եղել են առաջին հորիզոնականներում։ Այս տարվա ընթացքում ծնվել է 19196 աղջիկ, որոնցից 815-ը անվանակոչվել են Միլենա, իսկ 22042 տղաներից 1027-ին տրվել է Նարեկ անունը։

Ինչպես տեղեկացնում է ՀՀ ազգային վիճակագրական ծառայությունը, աղջիկներին առավել հաճախ տրված 40 անունների ցանկում 2-րդ հորիզոնականում Էլեն անունն է (767), ապա` Անի (703), Անահիտ (607), Մարիամ (529) և Աննա (511) անունները։ 439 նորածնի տրվել է Մերի անունը, 427-ին` Մանե, 409-ին` Լիլիթ, 380-ին` Նարե և 358-ը՝ Գայանե։

Տղաներին առավել հաճախ տրված 40 անունների ցանկում 2-րդ հորիզոնականում Դավիթ անունն է (902), ապա` Էրիկ (724), Հայկ (664), Արման (588), Գոռ (566) և Արթուր (529) անունները։ 504 նորածնի տրվել է Տիգրան անունը, 489-ին` Սամվել, 468-ին` Արմեն, 368-ին` Աշոտ, 353-ին` Գևորգ և 352-ին` Արամ անունները։

 


ԿՈՐՍՎԱԾ ՆԱՄԱԿՆԵՐ (Ձեր ոչ այնքան համեստ ծառայի համեստ ստեղծագործությունը)
vardan22

Վարդան Հայք

Առավոտ էր, բայց ոչ Արարատյան դաշտի գեղեցկագույն առավոտներից հերթականը: Ինչպես միշտ առավոտ կանուխ բոլորը շտապում էին աշխատանքի, իսկ  Նա` ոչ. Նա չէր աշխատում: Դանդաղ քայլերով մոտեցավ Գարեգին Նժդեհ մետրոյի կայարանի դռանը: Կանգ առավ… կարծես ինչ-որ բան էր փնտրում: Դռների մոտ`  անկյունի վրա, թուղթ նկատեց` տետրի թուղթ էր` մաթեմատիկայի հասարակ տետրի թուղթ: Համոզված քայլերով արագ մոտեցավ այդ թղթին, փութաջանորեն կռացավ և վերցրեց այդ թուղթը: Սկսեց պտտել… հասկացավ, որ մեկ էջ չէր` չորս էջ էր և բացի այդ էլ թուղթը դատարկ չէր: Վրան ինչ-որ բան կար գրված: Մտածեց դեն նետի, բայց ոչ, այդ ամենը նրան հետաքրքրեց… բայց հո առավոտ կանուխ չէր կանգնելու  մետրոյի դռների մոտ և կարդալու այդ ամենը: Ո’չ, ո’չ, նա չէր ամաչում` ինքը ոչինչից արդեն չէր ամաչում, ուղղակի դրսում ցուրտ էր: Որոշեց մտնել մետրո, ժետոն գնել, նստել գնացքի մեջ և միայն հետո այդ ամենը կարդալ, չնայած որ այդ օրը մտադիր չէր իր օրվա մի մասը անցկացնել մետրոյի մեջ… այդպիսին էր Նա` անում էր այն ամենը, ինչը այդ պահին էր մտքով անցնում:

Արդեն չէր համբերում, թե ե՞րբ էր կարդալու այդ թուղթը…ամուր պահել էր ձեռքում: Մոտեցավ ժետոն վաճառող կնոջը.

 

-Մի հատ ժետոն տվեք,- կմկմալով ասաց Նա և սկսեց քչփորել գրպանները: Այնտեղ իհարկե թղթադրամ չկար (նրա մոտ հազվադեպ էր թղթադրամ լինում)… չորս-հինգ վայրկյան տևողությամբ երկարատև փնտրտուքներից հետո գրպաններում մետաղադրամներ շոշափեց … ուրախ էր` աննկարագրելի ուրախ, այնքան ուրախ, որքան լինում են մարդիկ, երբ «Ընտանյական լոտո»-ով մեքենա են շահում: Գրպանից ձեռքի արագ շարժումով դուրս բերեց մետաղադրամները:

-Գոնե հիսուն դրամ լիներ,- վախվորած մտածեց Նա:

Սկսեց հաշվել: Հա’, կար այդ հիսուն դրամը` նույնիսկ յոթանասուն էր: Ժլատություն չարեց և հենց այդ երեք քսան և մեկ տասդրամանոցը դնելով վաճառողուհու առաջ` արագ վերցրեց արդեն հինգ ու կես վայրկյան է իր առջև դրած ժետոնը, բայց մինչ այդ հասցրեց նայել գիրությունից հազիվ շնչող վաճառողուհու արհամարհական դեմքին… այնտեղ խղճահարություն նկատեց: Հասկացավ, որ իրեն էր խղճում, բայց թե ինչու՞` ինքն էլ չգիտեր: Ինքը նաև չգիտեր, թե ինչու երբ ինքը ինչ-որ մեկի հետ երեք րոպեից ավել էր շփվում, սկսում էին խղճահարությամբ վերաբերվել իրեն: Ինքը միայն դա չէ, որ չէր հասկանում` ինքը շատ բաներ իր կյանքում չէր հասկանում, սակայն վերոնշյալը իր համար աշխարհիս տակի ամենամեծ գաղտնիքն էր, որն ինքը այդպես էլ չէր կարողանում բացահայտել:

…մոտեցավ ժետոններ կուլ տվող ապարատին, ժետոնը գցեց անցքի մեջ և արագ ու վախվորած առաջ անցավ: Ինքը միշտ վախենում էր այդ ապարատից ու այն նմանեցնում էր սեփական երեխաներին կուլ տվող դահճի: Շարժասանդուղքով իջավ մինչև ներքև ու մոտեցավ այն տեղին, որտեղից պետք է այդ օրը սկսեր իր ճանապարհորդությունը: Նրան մի պահ թվաց, թե ինքը կորցրել էր այդ թուղթը, բայց ոչ. այն ամուր հանգրվանել էր արդեն երկար ժամանակ է իր չլվացած ձեռքերի մեջ: Նայեց մետրոյի ժամացույցին:

-Արդեն երեք րոպե անցել ա, հեսա ուր որ ա կգա,- սավառնեց հերթական միտքը նրա` արդեն վաղ առավոտով էժանագին օղուց դմբրած ուղեղում: Եվս մի քանի անկապ ու անիմաստ մտքեր հասցրին իրենց չարտոնված երթը կազմակերպել նրա ուղեղում, երբ լսվեց մետրոյի գնացքի ձայնը: Արագ ուշքի եկավ այդ ապստամբ մտքերից, դրանք աքսորեց այլ հարթություն և պատրաստվեց իր կյանքի թվում է թե ամենակարևոր ճանապարհորդությանը: Գնացքը կանգ առավ և նա աճապարեց տեղ զբաղեցնել նրա ներսում` նույնիսկ չմտածելով իր տեղը զիջել մեծահասակներից կամ կանանցից մեկին: Գնացքը երկար կանգ չառավ, ինչպես սովորաբար լինում է Գարեգին Նժդեհի կայարանում… միանգամից շարժվեց:

-Վերջապես, արդեն կարող եմ կարդալ,- թռչկոտեց հերթական միտքը նրա գանգատուփում, երբ լսեց դիմացը կանգնած ու երկար ժամանակ սեքսի հաճույքից զրկված կնոջ ազգային-ազատագրական պաթոսով ձայնը.

-Տղա ջան, հելնեիր նստեի, մեծ կին եմ, ոտքի վրա չեմ կարում կայնեմ:

Բայց ոչ, Նա վեր չկացավ տեղից. ինքը վաղուց արդեն մոռացել էր վարվեցողության կանոնների մասին: Բացի այդ ինքը հո չէր կարող տեղը զիջել մի ինչ-որ կնոջ, որի օրերը հավանաբար արդեն հաշվված էին Մահվան Հրեշտակի մաշված գրանցամատյանում և բաց թողել գուցե իր կյանքի երկար սպասված առաքելությունը:

…կինը ևս մի քանի բառ փնթփնթաց, մինչև որ նրան տեղ հատկացրին հենց իր կողքին: Այդ ընթացքում անցավ մոտավորապես քսան վայրկյան և ինքը ափսոսաց այդ վայրկյանների համար:

-Կարող ա չհասցնեմ մետրոյի մինչև վերջը հասնելը կարդամ ամենը,- մտածեց Նա և որպեսզի այլևս ինչ-որ հարյուրամյա անիմաստ և կնճռոտ մահկանացու իրեն չզբաղեցնի իր առաքելությունից, որոշեց միանգամից գործի անցնել:

Բացեց թուղթը, բայց միանգամից չսկսեց կարդալ այն: Ձեռագիրը շատ պարզ էր, ինչը ուրախացրեց նրան. կարող էր հեշտությամբ ընթերցել:

-Տեսնես ով ա էս ամենը սենց գեղեցիկ տառերով շարադրել թղթի վրա,- մտածեց Նա և լսեց նյարդերի վրա ազդող միալար ձայնը.

-Շենգավիթ:

-Լավ էսքան սպասել սպասել եմ, թող դռները փակվի, նոր կսկսեմ կարդալ,- մտածեց Նա: Ամեն կերպ հետաձգում էր ընթերցանությունը… թե ինչու՞, ինքն էլ չգիտեր:

-Զգուշացե’ք, դռները փակվում են, հաջորդ կայարանը Սասունցի Դավիթ,- լսվեց հերթական ազդանշանը:

Գնացքը շարժվեց և նա էլ դրա հետ մեկտեղ սկսեց աչքերը շարժել թղթի հատիկ-հատիկ գրված տառերի վրայով: Սկսեց կարդալ.

30 տարի անց

Ամերիկյան անիմաստ ֆիլմերում տարածված սյուժե է, երբ երկու իրար սիրող սիրտ բաժանվում են և ասենք մի տաս, քսան, երեսուն տարի հետո հանդիպում ինչ-որ անակնկալ տեղում և անակնկալ պայմաններում և դա այնքան անսպասելի է լինում, որ նույնիսկ Նորին Մեծություն Ճակատագիրն է զարմանում այդ հանդիպումից: Չէ ո՞ր ինքը նման բան չէր նախապատրաստել և Ինքը սկսում է հասկանալ, որ ամեն ինչ  չէ, որ այս կյանքում ըստ իր պլանավորածի է ընթանում: Կան բաներ, որ դուրս է նրա վերահսկողությունից և երբ Ինքը նման բան է նկատում, ինքը աբիժնիկությունից չի խափանում այդ հանդիպումը, այլ ուղղակի սկսում է հետևել այդ իրադարձությանը, որը դուրս է եկել իր վերահսկողությունից… չէ՞ որ այդ իրադարձությունը նման է այն ֆիլմին, որ ինքը չի տեսել (իսկ նման ֆիլմերը շատ քիչ են` կարելի է ասել եզակի) և տեղավորվելով իր ոչ այնքան թանկարժեք բազկաթոռի վրա, ձեռքը վերցնելով գարեջուրը և պոպ-կոռնը պատրաստվում է ֆիլմադիտման:

Նման մի դեպք էլ մեզ հետ կարող է տեղի ունենալ… ես վստահ եմ: Մենք արդեն երեսուն տարի է, ինչ  չենք տեսել իրար: Դու արդեն հիսունն անց կլինես, իսկ ես… ես հավանաբար նունպես: Դու հավանաբար արդեն ամուսնացած կլինես` գուցե նաև մի քանի անգամ, իսկ ես… ես հաստատ ոչ: Դու հավանաբար արդեն երեխաներ ունեցած կլինես, գուցե նաև թոռներ, իսկ ես… ես չէի կարողանա երեխաներ ունենալ: Մենք կհանդիպենք… որտե՞ղ… արի լավ տեղ ընտրեմ… ինձ թվում է, որ դու սիրում ես արևելքը, թող լինի ասենք Լաոսի (կորած երկիր Ասիայում) ինչ-որ անհայտ բնակավայրում: Մեր չորսբոլորը ավազ է` ոչ մի հետաքրքիր և ռոմանտիկ տեսարան: Ես չէի ցանկանա, որ երեսուն տարի քեզ չտեսնելուց հետո մենք նման պայմաններում հանդիպեինք, բայց այդպես է կամեցել Նորին Մեծություն Ճակատագիրը… բայց ներողություն, ես մոռացել էի, այս հանդիպման մեղավորը ինքը չէր, ինքն այստեղ ուղղակի դիտող է:

Ես հեռվից կնկատեմ քեզ և չեմ հավատա աչքերիս: Մի՞թե երեսուն տարի քեզ փնտրելուց հետո ես քեզ այստեղ պիտի հանդիպեի… բայց դա ինձ համար արդեն կարևոր չէ…կարևորը, որ ես քեզ գտա: Արագ կվազեմ դեպի քեզ, բայց ոչինչ չեմ կարողանա ասել… բառերը մոռացել եմ, իսկ ես այս հանդիպման համար միլիոնավոր բառեր էի պատրաստել, այնքան որ կբավականացներ մի ամբողջ սովետական հանրագիտարան լցնելու համար: Տեսնելով ինձ` դու մի փոքր կվախենաս` մտածելով որ տեղի ահաբեկչական խմբավորման անդամներից եմ:

-Դուք խոսու՞մ եք անգլերեն,- կհարցնես դու ինձ անգլերենով:

-Ես անգլերեն չգիտեմ,- կպատասխանեմ ես հայերենով:

Դու աչքերդ պլշած ինձ կնայես: «Մի՞թե Լաոսում էլ հայկական համայնք կամ գաղութ կա»,- կմտածես դու:

-Դուք հայ եք,- զարմացած կհարցնես դու:

-Հա’, հայ եմ,- կարճ կպատասխանեմ ես և կցանկանամ արտաբերել արդեն երեսուն տարի է պատրաստած ճառս, բայց չեմ կարողանա:

-Ես էլ եմ հայ,- կասես դու և կցանկանաս շարունակել, բայց ես կընդհատեմ քեզ:

-Ես գիտեմ,- կրկին կարճ կպատասխանեմ ես և կրկին չեմ կարողանա մտաբերել իմ ճառը:

-Հա’, կիմանաք, չէ որ ես հայերեն եմ խոսում,- հեգնանքով վրա կբերես դու:

Ես կհասկանամ, որ իզուր են իմ բոլոր ջանքերը` ճառս մտաբերելու ուղղությամբ և ուղղակի քեզ հետ կխոսեմ առանց պլանավորված բառերի:

-Ես այդ պատճառով չէ, որ գիտեմ, որ դու հայ ես, ես քեզ ճանաչում եմ,- կասեմ ես ու մի պահ կլռեմ: Դու աչքերդ կչռես վրաս և կփորձես հիշել ինձ… չես հիշի, որտեղի՞ց հիշես, երբ մենք մեր կյանքում ընդամենը մեկ անգամ ենք հանդիպել, այն էլ երեք ու կես րոպեով:

-Մի՞թե մենք ծանոթ ենք,- զարմացած կհարցնես դու, աչքերիցդ կհանես ավազի հատիկներից փոքր ինչ փոշոտված ակնոցներդ, մի փոքր կմոտենաս և կփորձես հիշել ինձ:

-Գուցե…ավելի ճիշտ, այո’, ծանոթ ենք, բայց դու ինձ հաստատ չես հիշի, որովհետև…,- կասեմ ես ու կիսատ կթողնեմ միտքս, որովհետև սիրտս արդեն հրթիռային արագությամբ կաշխատի. վերջիվերջո, ես քեզ շա~տ երկար եմ փնտրել:

-Մի’սթր, դուք կարո՞ղ եք ավելի պարզ խոսել,- կասես դու մի փոքր ամերիկյան ակցենտով:

-Իմ անունը միսթր չի,- կասեմ ես ու կրկին կանգ կառնեմ: Աստված իմ, մի՞թե սա իրականություն է:

-Այդ դեպքում բարի եղեք ասել ձեր անունը,- արդեն մի փոքր զայրացած և հրամայական տոնով կասես դու:

Կրկին դադար կլինի: Սիրտս հիմա ավելի արագ կսկսի աշխատել և ես կսկսեմ  հասկանալ, որ կորցնում եմ վերահսկողությունս իմ նկատմամբ:

-Աստված իմ, երեսուն տարի է անցել, բայց դու նույն գեղեցկուհին ես մնացել, փաստորեն ժամանակը և տարածությունը չեն ազդել քեզ վրա,- կասեմ ես ու կշարունակեմ հիանալ քեզանով:

Դու կքմծիծաղես և կշարունակես.

-Մի’սթր, եթե ես չեմ սխալվում, իսկ ես չեմ սխալվում, ես ձեզ ուրիշ հարց տվեցի: Կբարեհաճե՞ք ասել ձեր անունը:

-Ես անուն չունեմ… ավելի ճիշտ ես արդեն մոռացել եմ իմ անունը: Արդեն երեսուն տարի է ինձ ոչ-ոք իմ անունով չի դիմել, իսկ ինձ էլ այն շատ պետք չի եկել և ես ժամանակի ընթացքում մոռացել եմ այն,- գլուխս կախելով մեղավոր ձայնով կպատասխանեմ ես:

Այդ պատասխանից հետո դու արագ մի քանի քայլ ետ կգնաս և մի փոքր ձայնդ բարձրացնելով` կասես ինձ:

-Ի՞նչ է, դուք խե՞նթ եք:

Քո այդ պատասխանը չափազանց վիրավորական կլինի ինձ համար և ես արագ քեզ մոտենալով կբռնեմ ձեռքդ և կգոռամ քեզ վրա:

-Մի’ ասա դա, Մերի,  մի’ ասա, գոնե դու’ մի ասա ինձ դա. ամբողջ աշխարհը պտտվել եմ ու բոլորը ինձ դա են ասում, երբ պատմում եմ իմ պատմությունը… խնդրում եմ, մի’ ասա դա, ես արժանի չեմ դրան… ախր ես քո համար ողջ աշխարհն եմ ոտքիս տակ առել,- կասեմ ես ու քեզ կհրեմ մի կողմ:

-Դու զայրույթի և զարմանքի կոկտեյլային խառնուրդից ստեղված աստվածային չքնաղագեղ հայացքով կնայես ինձ ու դողացող ձայնով կհարցնես.

-Դու տվեցիր իմ անու՞նը… փաստորեն դա ճիշտ է, փաստորեն դու ինձ ճանաչում ես, իսկ միգուցե ուրիշ տեղից ես իմացել իմ անունը և հիմա էլ խաբում ես ինձ:

-Ես քեզ երբեք չեի խաբի, ես ինձ երբեք թույլ չէի տա խաբել մեկին, որին սիրել  եմ առաջին հայացքից և… և… և… էլ ի՞նչ և, ես արդեն ամեն ինչ ասեցի Մերի,- կասեմ ես և վերջապես կկտրեմ հայացքս քեզանից և մեջքով կթեքվեմ դեպի քեզ` գայթակղությանը որևէ կերպ հուսահատ և անիմաստ դիմադրություն ցուցաբերելու համար: Աչքերս կթացոտվեն հուզմունքից: Ես նման կերպ չէի պատկերացնում մեր հանդիպումը: Ես արժանի չէի դրան:

Դու կխղճաս ինձ, երբ կտեսնես իմ նման վիճակը, ետևից կմոտենաս ինձ, ձեռքդ քնքշորեն կդնես ուսիս և թրթռացող ձայնով կասես ինձ.

-Իսկ միգուցե ի՞նձ էլ պատմես քո պատմությունը… խնդրում եմ,- քնքշորեն կասես դու և ես մեջքիս ետևում կզգամ քո շնչառությունը:

-Չէ’, չեմ ուզում, ավելի ճիշտ չեմ կարող… ես այդ պատմությունը հազարավոր անգամներ եմ պատմել, տարբեր երկրներում, տարբեր լեզուներով և ամեն անգամ լսելով մարդիկ ինձ խենթ են hամարել. ես չեմ ուզում, որ նույնը և դու անես: Ես այդ հարվածը չեմ կարողանա տանել,- կասեմ ես և կրկին անգամ մոտիկից կզգամ քո շնչառությունը:

-Ես այդպես չեմ կարծի, հավատա’ ինձ, բայց եթե դա այդքան դժվար է քեզ համար, լա’վ, ուրեմն գոնե պատմիր քո մասին,- կշարունակես դու:

-Իսկ դու չե՞ս ուշանում,- կհարցնեմ ես:

-Ու՞ր ես պետք է ուշանամ, ես նույնիսկ չգիտեմ, թե հիմա որտե՞ղ եմ գտնվում… իսկ դու գիտե՞ս,- կհարցնես դու:

-Չէ’, ես երբեք չեմ իմանում, թե ես որտեղ եմ գտնվում և դա ինձ համար այնքան էլ կարևոր չի: Ես աշխարհում ոտքով եմ ճանապարհորդում` ավելի ճիշտ որոնում,- կասեմ ես և կսպասեմ քո արձագանքին:

Մութը հետզհետե զգացնել կտա իր ներկայությունը: Չորս կողմը կարծես մահացած լռություն լինի… նույնիսկ շշուկ չկա: Մենք երկուսս կնստենք գետնի վրա և դու ևս մեկ անգամ կխնդրես ինձ պատմել իմ և իմ պատմության մասին և ես կսկսեմ մանրամասնությամբ պատմել ամենը, իսկ դու ուշադիր կլսես ինձ, կլսես այդ անհավատալի պատմությունը, բայց կհասկանաս, որ ես չեմ ստում, որովհետև… ի՞նչ որովհետև, այստեղ որովհետև չի կարող լինել: Պատմությունը երկար կտևի` գրեթե մինչև լույս և երբ ես կավարտեմ այդ պատմությունը, արդեն ուրվագծվող աղջամուղջի թույլ լույսի ներքո  դու դանդաղ` շա~տ դանդաղ շուրթերդ կմոտեցնես իմ շուրթերին և

Նա կարդաց թղթի վերջին էջի վերջին բառը և նույն վայրկյանին լսեց:

-Հաջորդ կայարանը Զորավար Անդրանիկ:

-Շա~տ հետաքրքիր էր, բայց տեսնես ի՞նչ եղավ վերջում: Նախադասությունը նույնիսկ վերջակետով չավարտվեց: Տեսնես ո՞վ էր գրել այդ հիանալի պատմությունը,- մտածեց Նա և ընկավ մտքերի մեջ:

Իջավ մետրոյի վերջին կայարանում և ինքն էլ չնկատեց, թե ինչպես դուրս եկավ այնտեղից և հայտնվեց փողոցում: Դեռ կարդացածի տպավորության տակ էր: Չգիտես ինչու՞ այդ պատմությունը նրան ինչ-որ բան էր հիշեցնում, բայց ինքը չէր կարողանում մտաբերել և դա տանջում էր նրան: Շրջում էր փողոցներում և ինքն էլ չնկատեց, թե ինչպես երեկոյին մոտ վերադարձավ իր բնակարան: Արագ մտավ մի սենյակ, որտեղ միայն մի անկողին կար և մի փայտե սեղան, որի վրա միայն թղթեր էին դարսված և… և մի նկար: Դա աղջկա սև-սպիտակ հին նկար էր:

Արագ մոտեցավ սեղանին, ձեռքով զգույշ շոշափեց նկարը և ասաց.

-Բարև Մերի, կներես ուշացման համար. ես արդեն վերադարձա:

Եվս մեկ անգամ նայեց նկարին և գտած նամակը տեղավորեց սեղանի դարակներից մեկում:

Այդ նամակի հեղինակը հենց ինքն էր:

Արդեն վեց տարի է ինքը տարբեր բովանդակության նամակներ էր գրում, կորցնում ինչ-որ տեղ այնպես, որ միայն ինքը կարողանար գտնել դրանք, հաջորդ օրը գտնում էր դրանք և կարդում` մտածելով, որ դա ուրիշ մարդ էր գրել և այդպես վեց տարի շարունակ: Նրան քաղաքում բոլորը ճանաչում էին. նրան բոլորը գիժ Հովո էին ասում:

Հովոն մոտ քսանյոթ տարեկան էր և նա միշտ չէ, որ խելագար էր եղել: Նրա խելագարվելու հետ կապված քաղաքում տարբեր վարկածներ էին պտտվում, բայց շատ քչերը գիտեին իրական պատմությունը:

Այդ դեպքը նրա հետ պատահել էր մոտ յոթ տարի առաջ, երբ ինքը առաջին հայացքից սիրահարվել էր իրենց դիմացի շենք եկած մի գեղեցիկ աղջնակի: Հովոն նրա հետ ընդամենը մի քանի բառ էր հասցրել խոսել` ընդամենը երեք-չորս րոպե: Դրանից հետո մոտ մեկ տարի նա անընդմեջ կողքից ուղղակի հետևել էր նրան, չէր համարձակվել մոտենալ նրան, ավելի մոտիկից ճանաչել նրան` ուղղակի հեռվից սիրել էր նրան` ավելի ճիշտ աստվածացրել և սկսել պաշտել: Եվ այդպես մոտ մեկ տարի մինչև լրիվ անսպասելիորեն աղջիկը մահացել էր հիվանդությունից: Հովոն մասնակցել էր թաղմանը, տեսել էր նրա մահացած մարմինը և երբ աղջկան արդեն հանձնել էին հողին, ինքը վերադարձել էր տուն և մեկ շաբաթ դուրս չէր եկել իր սենյակից և այդպես էլ դուրս չէր գա, եթե այդ մեկ շաբաթվա ընթացքում ինքն իրեն չհամոզեր, որ Մերին չէր մահացել, ինքն ուղղակի մեկնել էր ուրիշ երկիր և իրենք մի օր անպայման հանդիպելու էին: Այդ օրվանից սկսած էլ տղայի մոտ սկսվել էին տարօրինակություններ նկատվել և այլևս բժշկական քննության արդյունքներ էլ հարկավոր չէր` հասկանալու համար, որ տղան ուղղակի խելագարվել էր: Այդ դեպքերից շատ չանցած էլ Հովոն սկսել էր նամակներ գրել: Այդ նամակներում արտահայտում էր իր երազանքները, հույզերը, հիշողությունները… Գրում էր այդ նամակները, կորցնում ինչ-որ տեղ, հաջորդ օրը գտնում դրանք և կարդում այնպես կարծես թե ուրիշ մարդ էր դրանք գրել: Եվ այդպես վեց տարի շարունակ:

…մոտեցավ սեղանին, ևս մեկ անգամ նայեց Մերիի նկարին և արցունքոտ աչքերով ասաց.

-Տեսնես որտե՞ղ ես դու հիմա… ես սիրում եմ քեզ…